ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι πλούσια σε θεία λατρεία. Μία περίοδος νηστείας,μετανοίας, προσευχής και  λατρείας.

Α. ΠΡΩΤΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ (ΚΑΘΑΡΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ)

1.Καθαρά Δευτέρα 27/2, Τρίτη 28/2 και Πέμπτη 2/3, ώρα 17:00: Μεγάλο Απόδειπνο μετά των τμημάτων του Μεγάλου Κανόνος

2.Τετάρτη 1/3/ και ώρα 07:00-09:00 ΤΟ ΠΡΩΙ: Όρθρος-Ώρες και Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία

3.Παρασκευή 3/3 και ώρα 17:30: Τρισάγιο Κεκοιμημένων

και ώρα 19:οο : Η Ακολουθία των Χαιρετισμών

4.Σάββατο 4/3 07:00 – 09:15 πμ: Όρθρος – Θεία Λειτουργία – Τρισάγιο Κεκοιμημένων

Εξομολόγηση Κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη 17:00 – 18:00 πρίν την Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου.

Β.  ΔΕΥΤΕΡΗ, ΤΡΙΤΗ, ΤΕΤΑΡΤΗ ΚΑΙ ΠΕΜΠΤΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΗΣ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ (Από 5/3/2017 έως 2/4/2017) το Πρόγραμμα έχει ως εξής:

Κάθε Δευτέρα – Τρίτη – Πέμπτη και ώρα 18:00 το Μέγα Απόδειπνο

Την Πέμπτη 16/3, αμέσως μετά την Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου, η Ακολουθία του Ιερού Ευχελαίου που θα τελέσει ο πατήρ Φιλόθεος, εφημέριος Παναγίας Θεοτόκου Κολοκυνθούς

Τετάρτη 8/3, 15/3 και 22/3 και ώρα 18:30:

ΕΣΠΕΡΙΝΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ  Θεία Λειτουργία

Τετάρτη 29/3 και ώρα 18:00: Το Μικρό Απόδειπνο μετά του Μεγάλου Κανόνος

Κάθε Παρασκευή(10/3,17/3 kai 24/3) και ώρα 19:00 – 20:30 η Ακολουθία των Χαιρετισμών μετά Θείου Θεομητορικού Κηρύγματος

Παρασκευή 31/3/ ο Ακάθιστος Ύμνος 19:00 –  21:00 

Κάθε Σάββατο στις 18:00 Εσπερινός

Κάθε Κυριακή  ως εξής:

Α. ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 5/3/2017: ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – ΛΙΤΑΝΕΥΣΗ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

07:00 – 10:15 ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ΚΑΙ στις 18:00 ο Κατανυκτικός Εσπερινός

Β ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 12/3/2017: ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

07:00 – 10:15 ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ΚΑΙ στις 18:00 ο Κατανυκτικός Εσπερινός

Γ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 19/3/2017 : ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ:

07:00 – 10:15 ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ΚΑΙ στις 18:00 ο Κατανυκτικός Εσπερινός

Μετά την Ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού ομιλία με την κυρία Σιδέρη Αθηνά, πνευματικό τέκνο του Αγίου των ημερών μας Οσίου Γέροντος Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου με θέμα τις Διδαχές του Αγίου Γέροντος.

Δ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 26/3/2017 – ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

07:00 – 10:15 ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ΚΑΙ στις 18:00 ο Κατανυκτικός Εσπερινός

Ε ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 2/4/2017 – ΟΣΙΑΣ ΜΑΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΣ

07:00 – 10:15 ο όρθρος και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου ΚΑΙ στις 18:00 ο Κατανυκτικός Εσπερινός

Ο Ναός θα παραμένει ανοιχτός 08:00- 12:00 ή 7:00 πμ εάν υπάρχει πρωινή Ακολουθία και 17:00 – 19:00 κάθε μέρα από Δευτέρα έως Παρασκευή καθώς και Σάββατο 09:00 – 12:00  και Κυριακή 11:00- 12:00, για ερωτήσεις που αφορούν Ιερά Μυστήρια, Ιεροπραξίες κτλ

Εξομολόγηση Κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη 17:00 – 18:00 πρίν την Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου.

Γ. ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ 25ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ

Παρασκευή 24/3/2017, ώρα 19:00: Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός της Εορτής συνημμένης της Ακολουθίας των Δ Χαιρετισμών

Σάββατο 25/3/2017, ώρα 07:00-10:00:Όρθρος – Θεία Λειτουργία – Δοξολογία

Δ. ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ ( 2/4 – 8/4 2017)

Κάθε Απόγευμα ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ώρα 18:00

Εξομολόγηση κάθε Απόγευμα, ώρα 17:00 – 18:00

Τετάρτη 5/4, Πέμπτη 6/4 και Παρασκευή 7/4, ώρα 07:00 – 09:30 : Όρθρος – Ώρες – Πρωινή Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία – Εκκλησιασμός Σχολείων της Περιοχής

Παρασκευή 7/4/2017, ώρα 18:00: Απόδειπνο μετά του Κανόνα του Λαζάρου

Σάββατο 8/4/2017, 07:00 – 09:15 – Η Ανάσταση του Λαζάρου: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Μαθήματα Αγιογραφίας

Κάθε Τρίτη 18:00-20:00, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο ισόγειο του Ιερού Ναού.

Κατηχητικά Σχολεία

ΑΓΟΡΙΑ:

Δημοτικού (γ΄ έως και στ΄)

Κυριακή 11:30 – 12:30

Γυμνασίου 

Σάββατο 16:00 – 17:00

ΑΙΘΟΥΣΑ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ

Κυριακή 11:00-13:00

ΚΟΡΙΤΣΙΑ:

Δημοτικού (γ΄ έως και στ΄)

Σάββατο 10:30 – 12:30

Γυμνασίου 

Σάββατο 11:30 – 13:00

ΝΗΠΙΑΚΟ (νήπιο, ά  & β΄δημοτικού)

Σάββατο 10:30 – 12:00

Feb 27th, 2017

ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑ

Την Κυριακή 19/3/2017 και ώρα 18:00, θα τελεστεί ο Κατανυκτικός Εσπερινός στο Ναό μας και στη συνέχεια θα ακολουθήσει ομιλία από την κυρία Αθηνά Σιδέρη, πνευματικό τέκνο του Αγίου των ημερών μας, Οσίου Γέροντος Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου με θέμα τη ζωή και τις διδαχές του Οσίου Πατρός.

Τί είναι όμως η Ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού;

Όπως διαβάζουμε στο ιστολόφιο ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΙΑ (ΕΔΩ)

Oι κατανυκτικοί Εσπερινοί τελούνται κάθε Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Το απόγευμα της Κυριακής της Τυροφάγου τελείται ο Κατανυκτικός Εσπερινός της Συγνώμης. Κατανυκτικός λέγεται, διότι ψάλλονται κατανυκτικά τροπάρια από το Τριώδιο, που το περιεχόμενό τους διαποτίζεται από βαθιά συναίσθηση της αμαρτωλότητας, πένθος, συντριβή, μετάνοια και θερμή ικεσία για άφεση αμαρτιών.

Εσπερινός Συγνώμης λέγεται, αυτός μόνον, από τους κατανυκτικούς, διότι στο τέλος της ακολουθίας ο λαός ασπάζεται το Ευαγγέλιο ζητώντας από τον Ιερέα συγγνώμη και στη συνέχεια και μεταξύ τους, ώστε συχωρεμένοι να αρχίσουν τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Πρόκειται για μια ωραία συνήθεια, που διατηρείται σε πολλές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ένα άλλο χαρακτηριστικό των Εσπερινών αυτών είναι ότι μετά την Είσοδο και το «Εσπέρας Προκείμενον», αλλάζει ο διάκοσμος της Αγίας Τραπέζης και η στολή του Ιερέως. Από πασχαλινή, λόγω της Κυριακής, γίνεται πένθιμη, λόγω της Τεσσαρακοστής (αλλάζουν τα λευκά με πορφυρά – έφ’ όσον τον Χριστό δεν Τον πενθούμε ως άνθρωπο, άλλ’ ως Βασιλέα Θεό).

Στο τέλος του Εσπερινού ψάλλονται τα τροπάρια «Θεοτόκε Παρθένε…», «Βαπτιστά του Χριστού…» κ.λπ. και κατακλείονται με την ευχή του Οσίου Έφραίμ του Σύρου:

«Κύριε καί Δέσποτα της ζωής μου, πνεύμα αργίας, περιεργίας, φιλαρχίας και άργολογίας μη μοι δως. Πνεύμα δε σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης χάρισαί μοι τω σω δούλω. Ναι, Κύριε, Βασιλεύ, δώρησαί μοι του όράν τα έμά πταίσματα και μη κατακρίνειν τον άδελφόν μου ότι εύλογητός ει εις τους αίώνας των αιώνων. Αμήν»

Λέγοντας την, κάνουμε και τρεις μεγάλες μετάνοιες. Ακολουθούν δώδεκα μικρές, ενώ λέμε μυστικώς το: «Ο Θεός ίλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» και στο τέλος επαναλαμβάνεται το: «Ναί Κύριε, Βασιλεύ…» κάνοντας και τετάρτη μεγάλη μετάνοια.

 

Mar 16th, 2017

ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ

 

DSC02637

 

Με κατάνυξη και πλήθος κόσμου συνεχίζονται τις Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής οι Ακολουθίες των Χαιρετισμών στην Παναγία μας. Πιο συγκεκριμένα:

Την Παρασκευή 17/3/2017, θα τελεστεί η Ακολουθία της Γ’ Στάσης των Χαιρετισμών κατά την οποία θα ομιλήσει ο Αρχιμανδρίτης πατήρ Χριστοφόρος Νάνος, πνευματικώς προϊστάμενος και Ιεροκήρυκας του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Παλαιού Φαλήρου

Την Παρασκευή 24/3/2017, θα τελεστεί η Ακολουθία της Δ’ Στάσης των Χαιρετισμών κατά την οποία θα ομιλήσει ο Αρχιμανδρίτης πατήρ Νικόλαος Πουλάδας,εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίου Σώστη Λεωφόρου Συγγρού.

Την Παρασκευή 31/3/2017, θα τελεστεί η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου όπου το Θεομητορικό κήρυγμα θα αναπεμφθεί υπό του πατρός Πολυκάρπου Κεντικελένη, προϊσταμένου του Ιερού μας Ναού.

Ώρα Έναρξης των Ακολουθιών:19:00

Στους Α Χαιρετισμούς ομίλησε ο πατήρ Πολύκαρπος και στους Β ο πατήρ Δημήτριος Κουντούρης από τον Άγιο Δημήτριο Ψυρρή.

Η κάθε Στάση των Χαιρετισμών – στο σύνολό τους 4 – αποτελείται από  6 Οίκους (στροφές), Το σύνολο των 4 Στάσεων, δηλαδή των 24 Οίκων, αποτελεί τον Ακάθιστο Ύμνο.

Πιο αναλυτικά διαβάζουμε στη σελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας της Εκκλησίας της Κύπρου ( από ΕΔΩ)

Ο Ακάθιστος Ύμνος (Χαιρετισμοί) είναι το σπουδαιότερο εγκώμιο και γενικά ότι ανώτερο έχει γραφτεί για την Παναγία. Έχει χαρακτήρα διηγηματικό, ιστορικό, θεολογικό και δοξαστικό. Ποιητής των Χαιρετισμών είναι το πιθανότερο ο Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός, ένας από τους μεγαλύτερους ελληνόγλωσσους ποιητές όλων των εποχών.

Το ποίημα είναι μελοποιημένο και ανήκει στο είδος που λέγεται «κοντάκιο». Έχει 24 στροφές «οίκους», που αρχίζουν με τη σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου. Γενικά ο Ακάθιστος Ύμνος χωρίζεται σε δύο μέρη: α) το ιστορικό (Α-Μ) και β) το θεολογικό – δογματικό (Ν-Ω). Στο πρώτο μέρος περιγράφεται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, η επίσκεψη της Παναγίας στην Ελισάβετ, η οποία ως γνωστό θα γεννούσε σε λίγες βδομάδες τον Τίμιο Πρόδρομο. Επίσης οι Χαιρετισμοί στο πρώτο μέρος, αναφέρουν το σκίρτημα του εμβρύου, μέσα στα σπλάχνα της Ελισάβετ. Εν συνεχεία αναφέρονται στις υποψίες του μνήστορος Ιωσήφ, που δεν μπόρεσε να καταλάβει το μέγα μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου, αλλά και την μετέπειτα αληθινή πίστη του στην αλήθεια που του απεκάλυψε ο Άγγελος Κυρίου. Στο πρώτο μέρος ακόμη οι Χαιρετισμοί, μας περιγράφουν την προσκύνηση των ποιμένων και των μάγων, τη φυγή του Χριστού στην Αίγυπτο, την Υπαπαντή του Κυρίου και άλλα. Στο θεολογικό – δογματικό μέρος (Ν-Ω) γίνεται λόγος για το γεγονός της Θείας ενανθρωπήσεως, τη θέωση του ανθρώπου και τη θεομητορική αξία της Παναγίας. Συνεπώς, μέσα από την ποιητική μορφή αναδεικνύονται όλες οι βασικές διδασκαλίες της Ορθοδοξίας για το Χριστό, την ενανθρώπησή Του, το ρόλο της Παναγίας στη σωτηρία του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά Της, αλλά και για τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με το Θεό και τη βοήθεια που ζητάει από το Χριστό και την Παναγία γι΄ αυτό τον αγώνα.

Ο Ακάθιστους Ύμνος σχετίζεται με ένα ιστορικό γεγονός. Τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων και των Σκύθων από παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλαν στην Παναγία τον Ακάθιστο Ύμνο όρθιοι (από εκεί και το όνομά του) και τότε γράφτηκε το αρχικό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ». 

          Συγκεκριμένα, ο Πατριάρχης Σέργιος, κατά την ιστορική βραδιά του 626 μ.Χ., κρατώντας την πολύτιμη εικόνα της Παναγίας, προχωρούσε μαζί με τον κλήρο και τον λαό προς τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, εμψυχώνοντας παράλληλα το λαό και τον ολιγάριθμο στρατό που υπεράσπιζε την Πόλη. Ο Πατριάρχης, ο Κλήρος και ο Λαός με μια φωνή και μια ψυχή ξεχύθηκαν στους δρόμους και στα τείχη με τα ιερά κειμήλια στα χέρια, που ήταν η Ζώνη της Παναγίας, λείψανα Αγίων, λάβαρα και εικόνες. Ο Πατριάρχης άκαμπτος κρατούσε υπερυψωμένη την Εικόνα και έδινε θάρρος. Τότε συνέβηκε ένα από τα μεγαλύτερα θαύματα και υπερφυσικά γεγονότα της πίστεως. Η ιστορική παράδοση αναφέρεται σε ένα ανεξήγητο μέγα θόρυβο και ανεμοστρόβιλο που προκάλεσε πανικό και καταστροφή. Εκτός από τα πτώματα νεκρών που βρίσκονταν σκόρπια έξω από τα τείχη, συντρίμμια είχαν γίνει τα εχθρικά πλοία και πολλά πτώματα ναυτών φάνηκαν στην ακροθαλασσιά των Βλαχερνών. Τότε ο Πατριάρχης Σέργιος μέσα σε ανέκφραστα χαρμόσυνα συναισθήματα βάδισε με τον κλήρο και το λαό προς την Παναγία των Βλαχερνών. Εκεί, εντός του Ναού, αλλά και εκτός όπου βρέθηκαν ο Πατριάρχης και οι πιστοί, άρχισαν να ψάλλουν για πρώτη φορά τον ύμνο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια». Και στη συνέχεια όλοι μαζί εκείνη τη νύχτα «ορθοστάδην τον ύμνο τη του Θεού Μητρί γηθοσύνως έμελπαν». Για αυτό το λόγο αυτό το θαυμάσιο πνευματικό άσμα των Χαιρετισμών, το οποίο προϋπήρχε, ονομάστηκε «Ακάθιστος Ύμνος».

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το Κοντάκιο «Τη Υπερμάχω» δεν έχει σχέση με τον ποιητή του Ύμνου, είναι δημιούργημα εκείνης της ημέρας. Σε αυτό ακούγεται λυτρωτικός και νικητήριος, προς τη Μητέρα του Θεού, παιάνας που ως πνευματικός Στρατηγός έχει ακατανίκητη τη δύναμη και οι πιστοί παρακαλούν να ελευθερώνει «εκ παντοίων κινδύνων».

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους Χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή βράδυ, τις πρώτες πέντε εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Ο λόγος είναι διότι μέσα στην περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής εμπίπτει πάντοτε η εορτή του Ευαγγελισμού. Είναι η μόνη μεγάλη εορτή, που λόγω του πένθιμου χαρακτήρα της Τεσσαρακοστής, στερείται προερτίων και μεθεόρτων. Αυτήν λοιπόν την έλλειψη έρχεται να καλύψει η ψαλμωδία του Ακαθίτου Ύμνου.

Να σημειώσουμε επίσης, πως πρίν από τους Χαιρετισμούς, ψάλλεται ένα άλλο περίφημο μουσικό και ποιητικό έργο, που λέγεται «κανόνας του Ακαθίστου». «Κανόνας» είναι μακρύς ύμνος αποτελούμενος από «Ωδές». Κάθε «Ωδή» έχει αποτελείται από τον «ειρμό» και τρία με τέσσερα τροπάρια. Ο «κανόνας του Ακαθίστου» έχει οκτώ «Ωδές». Δημιουργός του είναι ο Άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος. Οι «ειρμοί» όμως δεν ανήκουν σε αυτόν, αλλά λήφθηκαν από τον κανόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ο «κανόνας του Ακαθίστου» είναι ωραιότατος και πανηγυρικός. Χαρακτηρίζεται ως ποιητικό αριστούργημα. Εξυμνεί την Θεοτόκο ως «παλάτιον του μόνου Βασιλέως», ως «ηδύπνοον κρίνον», ως «ουρανών υψηλοτέραν», ως «φωτός κατοικητήριον» και άλλα.

 

Ολόκληρο το κείμενο του Ακαθίστου Ύμνου από την ιστοσελίδα Μυριόβιβλος της Εκκλησίας της Ελλάδος (ΕΔΩ) :

ΟΙ ΟΙΚΟΙ
[Ἀκροστιχίς: κατ’ ἀλφάβητον]

Ἄγγελος πρωτοστάτης,
οὐρανόθεν ἐπέμφθη,
εἰπεῖν τῇ Θεοτόκω τὸ Χαῖρε•
καὶ σὺν τῇ ἀσωμάτῳ φωνῇ,
σωματούμενόν σε θεωρῶν, Κύριε,
ἐξίστατο καὶ ἵστατο,
κραυγάζων πρὸς Αὐτὴν τοιαῦτα•
Χαῖρε, δ’ ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει,
χαῖρε, δι’ ἧς ἡ ἀρὰ ἐκλείψει.
Χαῖρε, τοῦ πεσόντος Ἀδάμ ἡ ἀνάκλησις,
χαῖρε, τῶν δακρύων τῆς Εὔας ἡ λύτρωσις.
Χαῖρε, ὕψος δυσανάβατον ἀθρωπίνοις λογισμοῖς,
χαῖρε, βάθος δυσθεώρητον καὶ ἀγγέλων ὀφθαλμοῖς.
Χαῖρε, ὅτι ὑπάρχεις Βασιλέως καθέδρα,
χαῖρε, ὅτι βαστάζεις τὸν βαστάζοντα πάντα.
Χαῖρε, ἀστὴρ ἐμφαίνων τὸν ἥλιον,
χαῖρε, γαστὴρ ἐνθέου σαρκώσεως.
Χαῖρε, δι’ ἧς νεουργεῖται ἡ κτίσις,
χαῖρε, δι’ ἧς βρεφουργεῖται ὁ Κτίστης.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Βλέπουσα ἡ Ἁγία,
ἑαυτήν ἐν ἁγνείᾳ,
φησὶ τῷ Γαβριὴλ θαρσαλέως•
τὸ παράδοξόν σου τῆς φωνῆς,
δυσπαράδεκτόν μου τῇ ψυχῇ φαίνεται•
ἀσπόρου γὰρ συλλήψεως,
τὴν κύησιν πὼς λέγεις κράζων•
Ἀλληλούια.

Γνῶσιν ἄγνωστον γνῶναι,
ἡ Παρθένος ζητοῦσα,
ἐβόησε πρὸς τὸν λειτουργοῦντα•
ἐκ λαγόνων ἁγνῶν,
υἷον πῶς ἔσται τεχθῆναι δυνατόν;
λέξον μοι.
Πρὸς ἥν ἐκεῖνος ἔφησεν ἐν φόβῳ,
πλὴν κραυγάζων οὕτω•
Χαῖρε, βουλῆς ἀπορρήτου μύστις,
χαῖρε, σιγῆς δεομένων πίστις.
Χαῖρε, τῶν θαυμάτων Χριστοῦ τὸ προοίμιον,
χαῖρε, τῶν δογμάτων αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον.
Χαῖρε, κλῖμαξ ἐπουράνιε, δι’ ἧς κατέβη ὁ Θεός,
χαῖρε, γέφυρα μετάγουσα ἀπὸ γῆς πρὸς οὐρανόν.
Χαῖρε, τὸ τῶν Ἀγγέλων πολυθρύλητον θαῦμα,
χαῖρε, τὸ τῶν δαιμόνων πολυθρήνητον τραῦμα.
Χαῖρε, τὸ φῶς ἀρρήτως γεννήσασα,
χαῖρε, τὸ πῶς μηδένα διδάξασα.
Χαῖρε, σοφῶν ὑπερβαίνουσα γνῶσιν,
Χαῖρε, πιστῶν καταυγάζουσα φρένας.

Χαῖρε, Νύμφη Ἀνύμφευτε.

Δύναμις τοῦ Ὑψίστου,
ἐπεσκίασε τότε,
πρὸς σύλληψιν τῇ Ἀπειρογάμω•
καὶ τὴν εὔκαρπον ταύτης νηδύν,
ὡς ἀγρὸν ὑπέδειξεν ἡδὺν ἅπασι,
τοῖς θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν,
ἐν τῷ ψάλλειν οὕτως•
Ἀλληλούια.

Ἔχουσα θεοδόχον,
ἡ Παρθένος τὴν μήτραν,
ἀνέδραμε πρὸς τὴν Ἐλισάβετ.
Τὸ δὲ βρέφος ἐκείνης εὐθὺς ἐπιγνόν,
τὸν ταύτης ἀσπασμὸν ἔχαιρε,
καὶ ἅλμασιν ὡς ἄσμασιν,
ἐβόα πρὸς τὴν Θεοτόκον•
Χαῖρε, βλαστοῦ ἀμάραντου κλῆμα,
χαῖρε, καρποῦ ἀκήρατου κτῆμα.
Χαῖρε, γεωργὸν γεωργοῦσα φιλάνθρωπον,
χαῖρε, φυτουργὸν τῆς ζωῆς ἠμῶν φύουσα,
Χαῖρε, ἄρουρα βλαστάνουσα εὐφορίαν οἰκτιρμῶν,
χαῖρε, τράπεζα βαστάζουσα εὐθηνίαν ἱλασμῶν.
Χαῖρε, ὅτι λειμῶνα τῆς τρυφῆς ἀναθάλλεις,
χαῖρε, ὅτι λιμένα τῶν ψυχῶν ἑτοιμάζεις.
Χαῖρε, δεκτὸν πρεσβείας θυμίαμα,
χαῖρε, παντός τοῦ κόσμου ἐξίλασμα.
Χαῖρε, Θεοῦ πρὸς θνητοὺς εὐδοκία,
χαῖρε, θνητῶν πρὸς Θεὸν παρρησία.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ζάλην ἔνδοθεν ἔχων,
λογισμῶν ἀμφιβόλων,
ὁ σώφρων Ἰωσὴφ ἐταράχθη•
πρὸς τὴν ἄγαμόν σὲ θεωρῶν,
καὶ κλεψίγαμον ὑπονοῶν Ἄμεμπτε•
μαθὼν δέ σου τὴν σύλληψιν,
ἐκ Πνεύματος Ἁγίου,
ἔφη•
Ἀλληλούια.

Ἤκουσαν oἱ ποιμένες,
τῶν Ἀγγέλων ὑμνούντων,
τὴν ἔνσαρκον Χριστοῦ παρουσίαν•
καὶ δραμόντες ὡς πρὸς ποιμένα,
θεωροῦσι τοῦτον ὡς ἀμνὸν ἄμωμον,
ἐν γαστρὶ τῆς Μαρίας βοσκηθέντα,
ἥν ὑμνοῦντες εἶπον•
Χαῖρε, Ἀμνοῦ καὶ Ποιμένος Μῆτερ,
χαῖρε, αὐλὴ λογικῶν προβάτων.
Χαῖρε, ἀοράτων ἐχθρῶν ἀμυντήριον,
χαῖρε, Παραδείσου θυρῶν ἀνοικτήριον.
Χαῖρε, ὅτι τὰ οὐράνια συναγάλλεται τῇ γῇ,
χαῖρε, ὅτι τὰ ἐπίγεια συγχορεύει οὐρανοῖς.
Χαῖρε, τῶν Ἀποστόλων τὸ ἀσίγητον στόμα,
χαῖρε, τῶν Ἀθλοφόρων τὸ ἀνίκητον θάρσος.
Χαῖρε, στερρὸν τῆς πίστεως ἔρεισμα,
χαῖρε, λαμπρὸν τῆς Χάριτος γνώρισμα.
Χαῖρε, δι’ ἧς ἐγυμνώθη ὁ Ἅδης,
χαῖρε, δι’ ἧς ἐνεδύθημεν δόξαν.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Θεοδρόμον ἀστέρα,
θεωρήσαντες Μάγοι,
τῇ τούτου ἠκολούθησαν αἴγλῃ•
καὶ ὡς λύχνον κρατοῦντες αὐτόν,
δι’ αὐτοῦ ἠρεύνων κραταιὸν Ἄνακτα,
καὶ φθάσαντες τὸν ἄφθαστον,
ἐχάρησαν αὐτῷ βοῶντες•
Ἀλληλούια.

Ἴδον παῖδες Χαλδαίων,
ἐν χερσὶ τῆς Παρθένου,
τὸν πλάσαντα χειρὶ τοὺς ἀνθρώπους•
καὶ Δεσπότην νοοῦντες αὐτόν,
εἰ καὶ δούλου μορφὴν ἔλαβεν,
ἔσπευσαν τοῖς δώροις θεραπεῦσαι,
καὶ βοῆσαι τῇ Εὐλογημένῃ•
Χαῖρε, ἀστέρος ἀδύτου Μήτηρ,
χαῖρε, αὐγὴ μυστικῆς ἡμέρας.
Χαῖρε, τῆς ἀπάτης τὴν κάμινον σβέσασα,
χαῖρε, τῆς Τριάδος τοὺς μύστας φωτίζουσα.
Χαῖρε, τύραννον ἀπάνθρωπον ἐκβαλοῦσα τῆς ἀρχῆς,
χαῖρε, Κύριον φιλάνθρωπον ἐπιδείξασα Χριστόν.
Χαῖρε, ἡ τῆς βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας,
χαῖρε, ἢ τοῦ βορβόρου ρυομένη τῶν ἔργων.
Χαῖρε πυρὸς προσκύνησιν παύσασα,
χαῖρε, φλογὸς παθῶν ἀπαλλάττουσα.
Χαῖρε, πιστῶν ὁδηγὲ σωφροσύνης,
χαῖρε, πασῶν γενεῶν εὐφροσύνη.
Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Κήρυκες θεοφόροι,
γεγονότες οἱ Μάγοι,
ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Βαβυλῶνα,
ἐκτελέσαντές σου τὸν χρησμόν,
καὶ κηρύξαντές σε τὸν Χριστὸν ἅπασιν,
ἀφέντες τὸν Ἡρώδην ὡς ληρώδη,
μὴ εἰδότα ψάλλειν•
Ἀλληλούια.

Λάμψας ἐν τῇ Αἰγύπτῳ,
φωτισμὸν ἀληθείας ἐδίωξας,
τοῦ ψεύδους τὸ σκότος•
τὰ γὰρ εἴδωλα ταύτης Σωτήρ,
μὴ ἐνέγκαντά σου τὴν ἰσχὺν πέπτωκεν,
οἱ τούτων δὲ ρυσθέντες,
ἐβόων πρὸς τὴν Θεοτόκον•
Χαῖρε, ἀνόρθωσις τῶν ἀνθρώπων,
χαῖρε, κατάπτωσις τῶν δαιμόνων.
Χαῖρε, τὴν ἀπάτης τὴν πλάνην πατήσασα,
χαῖρε, τῶν εἰδώλων τὴν δόξαν ἐλεγξασα.
Χαῖρε, θάλασσα ποντίσασα Φαραὼ τὸν νοητόν,
χαῖρε, πέτρα ἡ ποτίσασα τοὺς διψῶντας τὴν ζωὴν.
Χαῖρε, πύρινε στῦλε ὁδηγῶν τοὺς ἐν σκότει,
χαῖρε, σκέπη τοῦ κόσμου πλατυτέρα νεφέλης.
Χαῖρε, τροφὴ τοῦ μάνα διάδοχε,
χαῖρε, τρυφῆς ἁγίας διάκονε.
Χαῖρε, ἡ γῆ τῆς ἐπαγγελίας,
χαῖρε, ἐξ ἧς ρέει μέλι καὶ γάλα.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Μέλλοντος Συμεῶνος,
τοῦ παρόντος αἰῶνος,
μεθίστασθαι τοῦ ἀπατεῶνος,
ἐπεδόθης ὡς βρέφος αὐτῷ,
ἀλλ’ ἐγνώσθης τούτω καὶ Θεὸς τέλειος•
διόπερ ἐξεπλάγη σου τὴν ἄρρητον σοφίαν,
κράζων•
Ἀλληλούια.

Νέαν ἔδειξε κτίσιν,
ἐμφανίσας ὁ Κτίστης,
ἡμῖν τοῖς ὑπ’ αὐτοῦ γενομένοις•
ἐξ ἀσπόρου βλαστήσας γαστρός,
καὶ φυλάξας ταύτην,
ὥσπερ ἦν ἄφθορον,
ἵνα τὸ θαῦμα βλέποντες,
ὑμνήσωμεν αὐτὴν βοῶντες•
Χαῖρε, τὸ ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας,
χαῖρε, τὸ στέφος τῆς ἐγκρατείας.
Χαῖρε, ἀναστάσεως τύπον ἐκλάμπουσα,
χαῖρε, τῶν Ἀγγέλων τὸν βίον ἐμφαίνουσα.
Χαῖρε, δένδρον ἀγλαόκαρπον, ἐξ οὗ τρέφονται πιστοί,
χαῖρε, ξύλον εὐσκιόφυλλον, ὑφ’ οὗ σκέπονται πολλοί.
Χαῖρε, κυοφοροῦσα ὁδηγὸν πλανωμένοις,
χαῖρε, ἀπογεννῶσα λυτρωτὴν αἰχμαλώτοις.
Χαῖρε, Κριτοῦ δικαίου δυσώπησις,
χαῖρε, πολλῶν πταιόντων συγχώρησις.
Χαῖρε, στολὴ τῶν γυμνῶν παρρησίας,
χαῖρε, στοργὴ πάντα πόθον νικῶσα.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ξένον τόκον ἰδόντες,
ξενωθῶμεν τοῦ κόσμου, τὸν νοῦν εἰς οὐρανὸν μεταθέντες•
διὰ τοῦτο γὰρ ὁ ὑψηλὸς Θεός,
ἐπὶ γῆς ἐφάνη ταπεινὸς ἄνθρωπος•
βουλόμενος ἑλκύσαι πρὸς τὸ ὕψος,
τοὺς αὐτῷ βοώντας•
Ἀλληλούια.

Ὅλως ἦν ἐν τοῖς κάτω,
καὶ τῶν ἄνω οὐδόλως ἀπῆν,
ὁ ἀπερίγραπτος Λόγος•
συγκατάβασις γὰρ θεϊκή,
οὐ μετάβασις τοπικὴ γέγονε,
καὶ τόκος ἐκ Παρθένου θεολήπτου,
ἀκουούσης ταῦτα•
Χαῖρε, Θεοῦ ἀχωρήτου χώρα,
χαῖρε, σεπτοῦ μυστηρίου θύρα.
Χαῖρε, τῶν ἀπίστων ἀμφίβολον ἄκουσμα,
χαῖρε, τῶν πιστῶν ἀναμφίβολον καύχημα.
Χαῖρε, ὄχημα πανάγιον τοῦ ἐπὶ τῶν Χερουβείμ,
χαῖρε, οἴκημα πανάριστον τοῦ ἐπὶ τῶν Σεραφείμ.
Χαῖρε, ἡ τἀναντία εἰς ταὐτὸ ἀγαγοῦσα,
χαῖρε, ἡ παρθενίαν καὶ λοχείαν ζευγνῦσα.
Χαῖρε, δι’ ἧς ἐλύθη παράβασις,
χαῖρε, δι’ ἧς ἠνοίχθη παράδεισος.
Χαῖρε, ἡ κλεὶς τῆς Χριστοῦ βασιλείας,
χαῖρε, ἐλπὶς ἀγαθῶν αἰωνίων.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Πᾶσα φύσις Ἀγγέλων,
κατεπλάγη τὸ μέγα,
τῆς σῆς ἐνανθρωπήσεως ἔργον•
τὸν ἀπρόσιτον γὰρ ὡς Θεόν,
ἐθεώρει πᾶσι προσιτὸν ἄνθρωπον,
ἡμῖν μὲν συνδιάγοντα,
ἀκούοντα δὲ παρὰ πάντων οὕτως•
Ἀλληλούια.

Ρήτορας πολυφθόγγους,
ὡς ἰχθύας ἀφώνους,
ὁρῶμεν ἐπὶ σοὶ Θεοτόκε•
ἀποροῦσι γὰρ λέγειν,
τὸ πῶς καὶ Παρθένος μένεις,
καὶ τεκεῖν ἴσχυσας•
ἡμεῖς δὲ τὸ μυστήριο ν θαυμάζοντες,
πιστῶς βοῶμεν•
Χαῖρε, σοφίας Θεοῦ δοχεῖον,
χαῖρε, προνοίας αὐτοῦ ταμεῖον.
Χαῖρε, φιλοσόφους ἀσόφους δεικνύουσα,
χαῖρε, τεχνολόγους ἀλόγους ἐλέγχουσα.
Χαῖρε, ὅτὶ ἐμωράνθησαν οἱ δεινοὶ συζητηταί,
χαῖρε, ὅτι ἐμαράνθησαν οἱ τῶν μύθων ποιηταί.
Χαῖρε, τῶν Ἀθηναίων τὰς πλοκὰς διασπῶσα,
χαῖρε, τῶν ἁλιέων τὰς σαγήνας πληροῦσα.
Χαῖρε, βυθοῦ ἀγνοίας ἐξέλκουσα,
χαῖρε, πολλοὺς ἐν γνώσει φωτίζουσα.
Χαῖρε, ὁλκὰς τῶν θελόντων σωθῆναι,
χαῖρε, λιμὴν τῶν τοῦ βίου πλωτήρων.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Σῶσαι θέλων τὸν κόσμον,
ὁ τῶν ὅλων κοσμήτωρ,
πρὸς τοῦτον αὐτεπάγγελτος ἦλθε•
καὶ ποιμὴν ὑπάρχων ὡς Θεός,
δι’ ἡμᾶς ἐφάνη καθ’ ἡμᾶς ἄνθρωπος•
ὁμοίῳ γὰρ τὸ ὅμοιον καλέσας,
ὡς Θεὸς ἀκούει•
Ἀλληλούια.

Τεῖχος εἶ τῶν παρθένων,
Θεοτόκε Παρθένε,
καὶ πάντων τῶν εἰς σὲ προστρεχόντων.
Ὁ γὰρ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς,
κατεσκεύασέ σε ποιητής, Ἄχραντε,
οἰκήσας ἐν τῇ μήτρα σου,
καὶ πάντας σοι προσφωνεῖν διδάξας•
Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας,
χαῖρε, ἡ πύλη τῆς σωτήριας.
Χαῖρε, ἀρχηγὲ νοητῆς ἀναπλάσεως,
χαῖρε, χορηγὲ θεϊκῆς ἀγαθότητος.
Χαῖρε, σὺ γὰρ ἀνεγέννησας τοὺς συλληφθέντας αἰσχρῶς,
χαῖρε, σὺ γὰρ ἐνουθέτησας τοὺς συληθέντας τὸν νοῦν.
Χαῖρε, ἡ τὸν φθορέα τῶν φρενῶν καταργοῦσα,
χαῖρε, ἡ τὸν σπορέα τῆς ἁγνείας τεκοῦσα.
Χαῖρε, παστάς ἀσπόρου νυμφεύσεως,
χαῖρε, πιστοὺς Κυρίῳ ἁρμόζουσα.
Χαῖρε, καλὴ κουροτρόφε παρθένων,
χαῖρε, ψυχῶν νυμφοστόλε ἁγίων.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ὕμνος ἅπας ἡττᾶται,
συνεκτείνεσθαι σπεύδων,
τῷ πλήθει τῶν πολλῶν οἰκτιρμῶν σου•
ἰσαρίθμους γὰρ τῇ ψάμμῳ ὠδάς,
ἂν προσφέρωμέν σοι, Βασιλεῦ ἅγιε,
οὐδὲν τελοῦμεν ἄξιον,
ὧν δέδωκας ἡμῖν τοῖς σοὶ βοῶσιν•
Ἀλληλούια.

Φωτοδόχον λαμπάδα,
τοῖς ἐν σκότει φανεῖσαν,
ὁρῶμεν τὴν ἁγίαν Παρθένον•
τὸ γὰρ ἄυλον ἅπτουσα φῶς,
ὁδηγεῖ πρὸς γνῶσιν θεϊκὴν ἅπαντας,
αὐγῇ τὸν νοῦν φωτίζουσα,
κραυγῇ δὲ τιμωμένη ταῦτα•
Χαῖρε, ἀκτὶς νοητοῦ ἡλίου,
χαῖρε, βολὶς τοῦ ἀδύτου φέγγους.
Χαῖρε, ἀστραπὴ τὰς ψυχὰς καταλάμπουσα,
χαῖρε, ὡς βροντὴ τοὺς ἐχθροὺς καταπλήττουσα.
Χαῖρε, ὅτι τὸν πολύφωτον ἀνατέλλεις φωτισμόν,
Χαῖρε, ὅτι τὸν πολύρρυτον ἀναβλύζεις ποταμόν.
Χαῖρε, τῆς κολυμβήθρας ζωγραφοῦσα τὸν τύπον,
χαῖρε, τῆς ἁμαρτίας ἀναιροῦσα τὸν ρύπον.
Χαῖρε, λουτὴρ ἔκπλυνων συνείδησιν,
χαῖρε, κρατὴρ κιρνῶν ἀγαλλίασιν.
Χαῖρε, ὀσμὴ τῆς Χριστοῦ εὐωδίας,
χαῖρε, ζωὴ μυστικῆς εὐωχίας.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Χάριν δοῦναι θελήσας,
ὀφλημάτων ἀρχαίων,
ὁ πάντων χρεωλύτης ἀνθρώπων,
ἐπεδήμησε δι’ἑαυτοῦ,
πρὸς τοὺς ἀποδήμους τῆς αὐτοῦ Χάριτος•
καὶ σχίσας τὸ χειρόγραφον,
ἀκούει παρὰ πάντων οὕτως•
Ἀλληλούια.

Ψάλλοντές σου τὸν τόκον,
ἀνυμνοῦμέν σε πάντες,
ὡς ἔμψυχον ναόν, Θεοτόκε.
Ἐν τῇ σῇ γὰρ οὶκήσας γαστρί,
ὁ συνέχων πάντα τῇ χειρὶ Κύριος,
ἡγίασεν, ἐδόξασεν, ἐδίδαξε βοᾶν σοὶ πάντας•
Χαῖρε, σκηνὴ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου,
χαῖρε, Ἁγία ἁγίων μείζων.
Χαῖρε, κιβωτὲ χρυσωθεῖσα τῷ Πνεύματι,
χαῖρε, θησαυρὲ τῆς ζωῆς ἀδαπάνητε.
Χαῖρε, τίμιον διάδημα βασιλέων εὐσεβῶν,
χαῖρε, καύχημα σεβάσμιον ἱερέων εὐλαβῶν.
Χαῖρε, τῆς Ἐκκλησίας ὁ ἀσάλευτος πύργος,
χαῖρε, τῆς Βασιλείας τὸ ἀπόρθητον τεῖχος.
Χαῖρε, δι’ ἧς ἐγείρονται τρόπαια,
χαῖρε, δι’ ἧς ἐχθροὶ καταπίπτουσι.
Χαῖρε, χρωτὸς τοῦ ἐμοῦ θεραπεία,
χαῖρε, ψυχῆς τῆς ἐμῆς σωτηρία.

Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

Ὦ πανύμνητε Μῆτερ,
ἡ τεκοῦσα τὸν πάντων ἁγίων,
ἁγιώτατον Λόγον•
δεξαμένη γὰρ τὴν νῦν προσφοράν,
ἀπὸ πάσης ρῦσαι συμφορᾶς ἅπαντας,
καὶ τῆς μελλούσης λύτρωσαι κολάσεως,
τοὺς σοὶ βοῶντας•
Ἀλληλούια.

 

Mar 16th, 2017

ΕΥΧΕΛΑΙΟ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ

Την Πέμπτη 16/3, στις 18:00 θα τελεστεί η κατ’εξοχήν ακολουθία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, το Μέγα Απόδειπνο και  αμέσως μετά  η Ακολουθία του Ιερού Ευχελαίου από τον π. Φιλόθεο, εφημέριο Παναγίας Θεοτόκου Κολοκυνθούς μαζί με τον εφημέριο του Ναού π. Πολύκαρπο, προς ενίσχυση του αγώνα της νηστείας και της εγκρατείας που διξάγουν οι Χριστιανοί αυτή την περίοδο.

Κατά τη διάρκεια των Ακολουθιών ο πατήρ Φιλόθεος θα ομιλήσει πνευματικά.

Το Μεγάλο Απόδειπνο ψάλλεται στο Ναό μας κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη απόγευμα στις 18:00.

Διαβάζουμε στο ιστολόγιο της γειτονικής ενορίας Θεομήτορος ΕΔΩ :

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ

Του θεολόγου κ. Ανδρέα Κυριακού

Κατά τη Μ. Τεσσαρακοστή, συν τοις άλλοις, με θώρακα την προσευχήν «τω εχθρώ αντιμαχισώμεθα».

Το Μέγα Απόδειπνο είναι κατανυκτική ακολουθία, που αρχίζει το απόγευμα της Καθαράς Δευτέρας και ψάλλεται στους ναούς από Δευτέρα μέχρι και Πέμπτη όλες τις εβδομάδες της Σαρακοστής.

Η ακολουθία αυτή (που βρίσκεται στο “Μέγα Ωρολόγιον”) χαρακτηρίζεται σαν “Μέγα Απόδειπνο”σε αντίθεση με το “Μικρό Απόδειπνο”, που είναι ακολουθία μικρότερη σε έκταση και διαβάζεται από τους πιστούς πριν κοιμηθούν ή στην Εκκλησία συνδυάζεται με τους Χαιρετισμούς της Θεοτόκου τις πέντε Παρασκευές του Ακαθίστου Ύμνου.

Είναι μεγάλη η ακολουθία αυτή και περιλαμβάνει, συν τοις άλλοις, πλείστους όσους Ψαλμούς, δηλαδή ποιητικά κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης. Έτσι μετά το τρισάγιο διαβάζονται οι Ψαλμοί 4,6,12,24,30, και 90. Ακολουθούν οι εξής στίχοι από τις προφητείες του Ησαΐα (κεφ. 8 και 9):«Μεθ’ ημών ο Θεός γνώτε έθνη και ηττάσθε ότι μεθ’ ημών ο Θεός». Όλοι αυτοί ψάλλονται.

 

Διαβάζεται, μεταξύ άλλων, το σύμβολο της Πίστεως, διότι οι προσευχές είναι αυστηρά χριστιανικές και όχι γενικόλογες και αόριστες και ψάλλονται στίχοι κατανυκτικοί, απευθυνόμενοι στη Θεοτόκο, τους Αγγέλους, τον Πρόδρομο, τους αποστόλους, προφήτες και μάρτυρες  κ.τ.ο. Μετά από μια προσευχή του Μ. Βασιλείου συνεχίζεται η ανάγνωση του Ψαλτηρίου με τους Ψαλμούς 50 κι 101. Η συγκλονιστική προσευχή (“Κύριε Παντοκράτορ, ο Θεός των πατέρων ημών, του Αβραάμ και Ισαάκ και Ιακώβ, και του σπέρματος αυτών του δικαίου…”) του Μανασσή βασιλέως της Ιουδαίας, που διαβάζεται από τον ιερέα, μας υπενθυμίζει την αξία της μετάνοιας.

Μετά από τους Ψαλμούς 69 κι 142 φτάνουμε στη Δοξολογία. Μόλις τελειώσει η ανάγνωση της Δοξολογίας,την πρώτη εβδομάδα των Νηστειών ψάλλεται τμηματικά ο κατανυκτικότατος Μέγας Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης (Ελέησόν με ο Θεός, ελέησόν με”) και τις υπόλοιπες εβδομάδες ψάλλονται Κανόνες από το “Θεοτοκάριον” του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, κατά τον ήχο της εβδομάδος. «Κύριε των δυνάμεων, μεθ’ ημών γενού…» ψάλλουν οι ψάλτες για να μας θυμίσουν πως στον αγώνα μας δεν είμαστε μόνοι αλλά μας παραστέκει ο Θεός. Έπονται η υπέροχη προσευχή προς το Χριστό του Μ. Βασιλείου (που είναι η ίδια στο Μικρό Απόδειπνο) η συγκλονιστική Ευχή του Αγίου Εφραίμ του Σύρου «Κύριε και δεσποτά της ζωής μου…», ευχή εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον («Άσπιλε, αμόλυντε…» ) και, τέλος η πασίγνωστη προσευχή προς τον Τριαδικό Θεό: «Και δος ημίν Δεσποτα προς ύπνον απιούσιν…».

Αυτά εν ολίγοις για την ακολουθία αυτή, που έχει σκοπο να φέρει την ψυχή σε κατάνυξη, δηλαδή διάθεση μετανοίας. Μη έχοντας κάτι να προσφέρουμε στο Θεό, ας του προσφέρουμε λίγο από τον κόπο μας. Είναι σίγουρο πως δεν θα πάει χαμένος.

Ολόκληρη η Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου απότην Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Κισσάμου και Σελίνου ΕΔΩ

 

 

Mar 14th, 2017

ΕΣΠΕΡΙΝΗ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Από την Τετάρτη 8/3/2017 και τις επόμενες 2, 15/3 και 22/3 θα τελείται στο Ναό μας η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, το Εσπέρας και ώρα 18:30 έως 20:00 περίπου.

Πρόκειται περί μίας κατανυκτικής Ακολουθίας, της χαρακτηριστικότερης , ίσως της Μεγάλης Τεσσαρακοστής – μία Θεία Λειτουργία με ιδιαίτερο τελετουργικό.

Ακολουθεί η διατριβή του θεολόγου Μανώλη Α. Λουκάκη από την ιστοσελίδα ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ και συγκεκριμένα από εδώ

1. Εισαγωγή – Τι είναι και πότε τελείται

Η είναι μια ιδιαίτερη , που γίνεται μόνο κατά την πένθιμη περίοδο, δηλαδή τις καθημερινές της Μεγάλης , οπότε δεν τελείται η λειτουργία του Ιωάννου του Χρυσοστόμου ή του Μ. Βασιλείου. Δεν τελείται δηλαδή τα Σάββατα και τις Κυριακές, ούτε τον υπόλοιπο χρόνο.

Παλαιότερα ετελείτο και κατά την Τετάρτη και Παρασκευή της εβδομάδας της Τυροφάγου και κατά τη Μεγάλη Παρασκευή, αλλά η τάξη αυτή απράκτησε. Έχουμε μαρτυρίες επίσης ότι ετελείτο, έστω και προαιρετικά («από τον θέλοντα») κατά την τοπική συνήθεια και κατά τις Τετάρτες και τις Παρασκευές του υπόλοιπου έτους και κατά την εορτή της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου). Ενωρίς όμως η τέλεσή της περιορίσθηκε μόνο στην Τεσσαρακοστή και μάλιστα αποτέλεσε το κατ’ εξοχήν γνώρισμα της περιόδου αυτής.

Συνδέεται και συνδυάζεται με την ακολουθία του Εσπερινού και δεν περιλαμβάνει τίποτε άλλο παρά:

1) την προπαρασκευή των προαγιασμένων δώρων, δηλαδή τη μεταφορά του αγίου άρτου – Αμνού από την Αγία Τράπεζα (αρτοφόριο) στην Πρόθεση, την τοποθέτησή του στο δισκάριο και την ένωσή του στο άγιο ποτήριο και

2) την κοινωνία των φρικτών του Χριστού μυστηρίων.

Περιβάλλεται με λειτουργική επισημότητα και πλαισιώνεται κατά το πρότυπο της θ. λειτουργίας με προπαρασκευαστικές ευχές πριν από τη μετάληψη και ευχαριστήριες μετά από αυτήν και τη συνήθη απόλυση της θ. λειτουργίας.

Έτσι δεν είναι λειτουργία με την κυρία και ειδική έννοια του όρου αυτού, δηλαδή προσφορά θυσίας, καθόσον δεν περιέχει Αναφορά και επομένως δεν πρόκειται για τέλεση του μυστηρίου της θείας ευχαριστίας. Είναι δηλαδή μόνο μια εσπερινή σύναξη με κύριο σκοπό τη Μετάληψη.

Πιο συγκεκριμένα, κατά την εκκλησιαστική τάξη, γίνεται:

α) κάθε Τετάρτη και Παρασκευή των έξι εβδομάδων της Μεγάλης .

β) την Πέμπτη της Ε΄ εβδομάδας του Μεγάλου Κανόνα.

γ) στις μνήμες αγίων που εορτάζονται και συμπίπτουν μέσα στη Σαρακοστή σε άλλη μέρα εκτός Σαββάτου και Κυριακής, όπως π.χ. η Α΄ και Β΄ εύρεση της κεφαλής του τιμίου Προδρόμου (24 Φεβρουαρίου), των αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων (9 Μαρτίου) ή και εκτάκτως τοπικών αγίων κλπ.

δ) τη Μεγάλη Δευτέρα, Μεγάλη Τρίτη και Μεγάλη Τετάρτη της Μεγάλης Εβδομάδας.

ε) Όπως παρατηρεί ο αοίδιμος καθηγητής Ιωάννης Φουντούλης, Προηγιασμένη γίνεται και κατά την παραμονή του Ευαγγελισμού, οποιαδήποτε ημέρα της εβδομάδας εκτός Σαββάτου και Κυριακής και αν τύχει. (Τα νεώτερα Τυπικά της Μεγάλης Εκκλησίας – Κωνσταντίνου και Γ. Βιολάκη – αδικαιολόγητα δεν προβλέπουν την τέλεση Προηγιασμένης κατά την ημέρα αυτή, έστω και αν είναι Τετάρτη ή Παρασκευή).

Βέβαια κατά την εορτή του Ευαγγελισμού, που είναι ημέρα χαρμόσυνη όποια μέρα κι αν συμπέσει, τελείται ως γνωστόν η λειτουργία του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η διάταξη των Τυπικών περί τακτικής τελέσεως της Προηγιασμένης κατά τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μ. Τεσσαρακοστής, δεν έχει την έννοια ότι κωλύει την εκτάκτως τέλεσή της και κατά τις υπόλοιπες μέρες. Ας σημειωθεί εδώ ότι κατά την τέλεσή της, οι ιερείς ενδύονται με χρώμα πορφυρούν (βαθύ ερυθρό-ιώδες), που είναι και το επίσημο χρώμα των αμφίων της Μ. Τεσσαρακοστής. Η διάταξή της προέρχεται από την Ιεροσολυμιτική μονή του Αγίου Σάββα, όπως φαίνεται τόσο στο Τυπικό της όσο και στο εν χρήσει Τριώδιο.

2. Γιατί τελείται και ποιος είναι ο συγγραφέας της

Σύμφωνα με το Τυπικό της Ορθόδοξης δύο είναι κυρίως οι λόγοι για τους οποίους γίνεται η λειτουργία των Προηγιασμένων σ’ αυτήν την περίοδο.

Ο πρώτος είναι ότι ο Αναστάσιμος χαρακτήρας της θείας λειτουργίας ή Ευχαριστίας, δε συμβιβάζεται, δηλαδή δεν ταιριάζει με τον πένθιμο χαρακτήρα των ημερών της Μ. Τεσσαρακοστής, γι αυτό και δεν είναι δυνατό σε καμιά περίπτωση να τελεσθεί τελεία λειτουργία, όπως ήδη είπαμε.

Ο δεύτερος, για να μη μείνουν οι πιστοί κατά τις μέρες αυτές, χωρίς να κοινωνήσουν το πανάχραντο Σώμα και Αίμα του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού.

Τους λόγους αυτούς θ’ αναλύσουμε πρώτα εν συντομία και πιστεύω ότι θα βοηθήσουν για την πληρέστερη κατανόηση του θέματος.

Ως συγγραφείς της Προηγιασμένης φέρονται ο Ιάκωβος ο αδελφόθεος, ο Μ. Βασίλειος, ο Επιφάνιος Κύπρου, ο Ιωάννης Χρυσόστομος, συνηθέστερα δε ο Πάπας Ρώμης Γρηγόριος ο Διάλογος ή ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γερμανός ο Α’. Σύμφωνα όμως με τη νεώτερη και σύγχρονη έρευνα κανείς απ’ αυτούς δεν συγκεντρώνει πιθανότητες να είναι ο συγγραφέας της. Έτσι φαίνεται ότι είναι κατά βάση μια ενοριακή ακολουθία, που συνδέεται με τον εσπερινό.

3. Ο Αναστάσιμος χαρακτήρας της Θ. Λειτουργίας

Είναι απαραίτητο, πάνω απ όλα να διευκρινίσουμε ότι το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας κατά τον Βυζαντινό λειτουργικό τύπο – που εκπροσωπείται από τις λειτουργίες του Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Μεγάλου Βασιλείου, οι οποίες και τελούνται σήμερα στην Ορθόδοξη εκκλησία – έχει πάντοτε αναστάσιμο, δηλαδή πασχάλιο, πανηγυρικό και χαρούμενο, επομένως επινίκιο και εσχατολογικό χαρακτήρα, όποια μέρα της εβδομάδας και αν τελείται.

Κατά τον αείμνηστο π. Αλέξανδρο Σμέμαν (1921-1983), η Θ. Ευχαριστία είναι το μυστήριο της έλευσης του Χριστού, της παρουσίας Του εν μέσω των μαθητών Του και συνεπώς ο εορτασμός της Αναστάσεώς Του, αφού η παρουσία Του κατά τις εμφανίσεις Του μετά την Ανάσταση, αποτελούν για την Εκκλησία την «απόδειξη» της εκ νεκρών Αναστάσεώς Του.

Η ατμόσφαιρα, που επικρατεί κατά τις εμφανίσεις αυτές είναι χαρμόσυνη, διότι η Ανάσταση κατέδειξε τη νίκη του Θεού επί των εχθρών του, (του διαβόλου και του θανάτου) δηλαδή την ανατολή της Βασιλείας του Χριστού στην Ιστορία. Έτσι η πρώτη Εκκλησία τελούσε την ευχαριστία «εν αγαλλιάσει», δηλαδή σε ατμόσφαιρα χαράς (Πραξ. 2,46). Ας αναφέρουμε μερικά, τα πιο γνωστά:

Η έναρξη: «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγ. Πνεύματος…». Η επίκληση της Βασιλείας του Θεού προσδιορίζει ευθύς και την πορεία μας: Η σύναξη των πιστών, μόλις αντηχήσει ο πρώτος κιόλας ύμνος, ξεφεύγει από τις συνθήκες της πεπτωκυίας φύσεως και περνάει στη Βασιλεία της Αγ. Τριάδος. Γι αυτό, όπως σημειώνει ο Π. Ευδοκίμωφ, στην αρχή της λειτουργίας όταν ανοίγει η ωραία Πύλη, η Βασιλεία του Θεού βρίσκεται ανάμεσα στους ανθρώπους.

Τα Αντίφωνα και η «μικρά είσοδος». Τα αντίφωνα είναι τρία για το ιερό του αριθμού.
α΄ αντίφωνο: Ψαλμός 91 («Αγαθόν το εξομολογείσθαι…»). β΄ αντίφωνο: Ψαλμός 92 («Ο Κύριος εβασίλευσεν ευπρέπειαν ενεδύσατο…»).
γ΄ αντίφωνο: Ψαλμός 94 («Δεύτε αγαλλιασώμεθα τω Κυρίω…Δεύτε προσκυνήσωμεν και προσπέσωμεν αυτώ…»).

Οι τρεις αυτοί ψαλμοί έχουν, κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, αναστάσιμο χαρακτήρα. Στην είσοδο μετά του Ευαγγελίου αμέσως μετά, οι πιστοί θεωρούν τον Σωτήρα να εισέρχεται στη Βασιλεία του και ν’ ανοίγει τις πύλες της στους μαθητές του. «Ο γαρ Βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων προσέρχεται».

Επίσης φαίνεται από την πολλαπλή επανάληψη της ψαλμωδίας του Αμήν (έτσι ας είναι, μακάρι), που κατά το βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννη δηλώνει τον ίδιο τον Κύριο (Αποκ. 3,14) και του Αλληλούια (αινείτε τον Κύριον), που θεωρείται ο ύμνος της αιωνιότητας. Είναι ιεροί ήχοι εμπνευσμένοι από τον ίδιο το Θεό.

Στο Χερουβικό ύμνο ψάλλουμε: «Οι τα χερουβίμ μυστικώς εικονίζοντες…πάσαν νυν βιοτικήν αποθώμεθα μέριμναν, ως τον Βασιλέα των όλων υποδεξόμενοι», δηλ. εμείς που ήδη βρισκόμαστε στον ουράνιο χώρο και συμβολίζουμε τους αγγέλους, καλούμαστε να διώξουμε τώρα κάθε βιοτική φροντίδα, για να υποδεχθούμε τον Βασιλέα των όλων.

Φαίνεται ακόμη από την προσφορά της αγίας Αναφοράς και την ψαλμωδία του επινίκιου τρισάγιου ύμνου «Άγιος, άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης σου…», που ψάλλεται κατά τη στιγμή εκείνη. Η ψυχή πλημμυρισμένη από ευγνωμοσύνη προς το Θεό για όλες Του τις ευεργεσίες προς τον άνθρωπο (του Σταυρού, του Τάφου, της Τριημέρου Αναστάσεως, της εις ουρανούς αναβάσεως, της εκ δεξιών καθέδρας, της Δευτέρας και ενδόξου Παρουσίας) του αναπέμπει την αγγελική δοξολογία. Σ’ αυτήν την «ευχή των ευχών» (Α. Σμέμαν) φαίνεται καθαρά η συνεχής ανύψωση και αναφορά της Εκκλησίας στον ουρανό, στο χώρο της δόξας και στη χαρά της Βασιλείας του Θεού.

Η Κυριακή προσευχή: «Πάτερ ημών». Η απαγγελία της ακριβώς πριν από την κοινωνία δείχνει ότι το καθημερινό μας ψωμί, ο επιούσιος άρτος είναι ο ευχαριστιακός άρτος, «ο άρτος ο ερχόμενος», ο άρτος της Βασιλείας δοσμένος σήμερα.

Τέλος, από τον ύμνο «Είδομεν το φως το αληθινόν, ελάβομεν Πνεύμα επουράνιον…», που είναι τροπάριο της Πεντηκοστής και ψάλλεται μετά τη θ. κοινωνία. Πρόκειται για το εσχατολογικό finale της λειτουργίας. Η Βασιλεία και τοΠνεύμα είναι πραγματικά μέσα μας και μας προσκαλούν μ’ όλες τους τις δυνάμεις στο αποστολικό μας έργο να γίνουμε αυτόπτες μάρτυρες των Μυστηρίων που βιώσαμε και των Αποκαλύψεων που δεχτήκαμε. Γι αυτό, όπως σημειώνει ο Σμέμαν η λειτουργία είναι «το μυστήριο της αρχής και του τέλους» (the sacrament of the beginning and the end), δηλαδή της ανακεφαλαιώσεως των πάντων εν Χριστώ (Εφεσ. 1,10), της εν αγίω Πνεύματι ενώσεως ολοκλήρου του σώματος της Εκκλησίας.

4. Ανάμνηση του μέλλοντος αιώνος

Ιστορικά οι ρίζες της Ευχαριστίας βρίσκονται στο Μυστικό Δείπνο αλλά και στις εμφανίσεις του Αναστημένου Χριστού στους μαθητές και τα γεύματα που είχε μαζί τους. Τόσο το Ευαγγέλιο όσο και οι επιστολές του Απ. Παύλου προβάλλουν την εντολή του Κυρίου κατά το Μυστικό Δείπνο, «τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν (Λουκ. 22, 19)», δηλαδή να επαναλαμβάνετε αυτήν την πράξη για να με θυμάστε.

Έτσι στη θεία λειτουργία η Εκκλησία ζει με απόλυτη βεβαιότητα την παρουσία Αναστημένου Χριστού, ως νικητή του διαβόλου και του Άδου και αρχηγού της καινούριας κτίσεως, όπου ο θάνατος δεν υπάρχει πια. Και εμείς κοινωνούμε το σταυρωθέν και αναστημένο Σώμα του και πάλιν ερχομένου Κυρίου. Γι αυτό πανηγυρίζουμε και γευόμαστε τη χαρά αυτής της νίκης.

Η προσευχή που κυριαρχούσε στην αρχαία εκκλησία κατά την Ευχαριστία ήταν «Μαράν αθά» (ο Κύριος έρχεται ή έρχου Κύριε –Α Κορ. 16,22), που σημαίνει ότι ο προσανατολισμός της θ. λειτουργίας ήταν από την αρχή προς το μέλλον, μια «ανάμνηση του μέλλοντος», δηλαδή της αιωνιότητας. Η λειτουργία ανοίγει της πόρτες της Ιστορίας προς τον μέλλοντα αιώνα. Έτσι εξηγείται και ότι η «κλάσις του άρτου» δηλαδή η θ. λειτουργία επραγματοποιείτο «εν αγαλλιάσει», σε ατμόσφαιρα χαράς και όχι εν κατανύξει, σε ατμόσφαιρα λύπης ή πένθους.

Τρανή μάλιστα απόδειξη του αναστάσιμου χαρακτήρα της Ευχαριστίας ήταν το γεγονός ότι γινόταν την Κυριακή, η οποία για μας τους Ορθοδόξους είναι «το Πάσχα το συνεχές και αιώνιο», κατά την ωραία διατύπωση του π. Ευαγγέλου Παχυγιαννάκη, δηλαδή την κατεξοχήν ημέρα της Αναστάσεως ή, αργότερα, τις ημέρες μνήμης των μαρτύρων, που θεωρούνταν και αυτές μέρες χαράς και ότι νωρίς – και μέχρι σήμερα – η Εκκλησία απαγόρευε την τέλεση της Ευχαριστίας σε ημέρες νηστείας και κατανύξεως.

Ο άνθρωπος, λοιπόν, βιώνει τα Έσχατα στη θεία Ευχαριστία. Γι αυτό βέβαια η θ. λειτουργία είναι «το βασιλικό μυστήριο, το μυστήριο των μυστηρίων, κέντρο και τέλος των εκκλησιαστικών μυστηρίων». Είναι, κατά τον Ιωάννη Φουντούλη, «το μυστήριο της Καινής Διαθήκης, το καινό Πάσχα που εορτάζει ο λαός του Θεού και δι’ αυτού μεταβαίνει εκ του θανάτου στη ζωή». Είναι συνεπώς «η φανέρωση της Εκκλησίας, ως του νέου αιώνα» κι επιπλέον αποτελεί το «ύψιστο κριτήριο και τη βάση της εκκλησιαστικής δομής» κατά τον π. Ιωάννη Μάγιεντορφ.

Γι’ αυτό εμείς οι Ορθόδοξοι λειτουργούμε και ζούμε στην Εκκλησία με τρόπους, που πολλές φορές σκανδαλίζουν τους ετεροδόξους. Έχει, παραδείγματος χάριν, η Εκκλησία μας και η Θεία Ευχαριστία μια ιδιαίτερη λαμπρότητα: πολύ φως, λαμπρά άμφια των κληρικών, μια ολόκληρη βιβλιοθήκη στο αναλόγιο, ωραία ψαλμωδία, ωραίες εικόνες, ωραία χρώματα. Κατά τη θ. λειτουργία η Εκκλησία λούζεται στο φως και ντύνεται με όλη τη λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια που διαθέτει. Θ. λειτουργία σε μισοφωτισμένες εκκλησίες για λόγους δήθεν κατανύξεως δε γίνεται.

Όλα αυτά αποβλέπουν σε έναν σκοπό: στο να απεικονίσουν την Βασιλεία τού Θεού σε μας και να μας κάνουν να την προσευχηθούμε και να συμμετάσχουμε από τώρα, μεταλαμβάνοντας του Κυριακού σώματος. Η μετάληψη, μας μεταβάλλει σε μέλη Χριστού, μετατρέποντας την ατομική μας επιβίωση σε κοινωνία ζωής αιωνίου, που είναι η Εκκλησία. Κάνουμε, λοιπόν, μεγάλο λάθος, όταν για διαφόρους λόγους (πολλές φορές κακώς νοούμενης ταπεινοφροσύνης και δήθεν απλότητας) αυτά τα πράγματα τα απλοποιούμε και στερούμε έτσι τη θ. λειτουργία από την λαμπρότητα που της προσέδωσε η Εκκλησία διαμέσου των αιώνων.

Βιώνοντας τη Θεία Ευχαριστία ως εικόνα της Βασιλείας του Θεού, ως Χριστοκεντρική σύναξη, δηλαδή ενότητας – εν ενί στόματι και μιά καρδία – όλων γύρω από το πρόσωπο τού Χριστού, αποκτά ο Ορθόδοξος πιστός ταυτόχρονα και μια ιδιαίτερη εκτίμηση, ευλάβεια και σεβασμό προς τους λειτουργούς της Εκκλησίας, τους ιερείς, προς αυτούς που με την ιεροσύνη τους εικονίζουν τα Έσχατα, και ιδιαίτερα προς τον Επίσκοπο, τον προεστώτα της Ευχαριστιακής συνάξεως στο πρόσωπο του οποίου είναι παρών ο «ώδε ημίν αοράτως συνών» Ιησούς Χριστός. Αυτή η παράδοση του λαού μας να αποδίδει ιδιαίτερη ευλάβεια στους λειτουργούς της Εκκλησίας, στον Επίσκοπο κατεξοχήν και κατ’ επέκταση στους Πρεσβυτέρους και Διακόνους είναι μέρος ουσιαστικό αυτού που λέμε «βίωση τού μυστηρίου της Εκκλησίας».

5. Η όρθια στάση προσευχής

Οι παρατηρήσεις αυτές για τον αναστάσιμο χαρακτήρα της θ. λειτουργίας, υπαγορεύονται και από ένα άλλο στοιχείο στη θ. λειτουργία, που σήμερα έχει ατονήσει και το οποίο είναι μέγιστης σημασίας: Είναι η όρθια στάση των προσευχόμενων πιστών και μάλιστα κατά ανατολάς, στάση προς δήλωση της ελευθερίας των τέκνων του Θεού και της αναστάσεως. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η προσευχόμενη κοινότητα βλέπει πάντοτε προς την ανατολή του ηλίου, το σύμβολο του νοητού Ηλίου, του Ιησού Χριστού και της ενδόξου πάλιν Δευτέρας Παρουσίας Του.

Αυτό που παρατηρείται σήμερα να κάθονται οι πιστοί κατά τη θ. λειτουργία (βέβαια εκείνοι που δεν έχουν πρόβλημα υγείας), είναι εντελώς απαράδεκτο και αντικανονικό προς τον χαρακτήρα της. Διότι τόσον τα παραγγέλματα του ιερέως όσο και του διακόνου όταν λειτουργεί, σαφώς ομιλούν περί όρθιας στάσεως στα καίρια σημεία της, όπως οι είσοδοι, η ανάγνωση του ευαγγελίου, η Αγία Αναφορά, η θεία κοινωνία κλπ. Λέει πχ. ο διάκονος: «Σοφία Ορθοί…». «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου, πρόσχωμεν την αγίαν αναφοράν εν ειρήνη προσφέρειν». Που σημαίνει, «Ας σταθούμε καλά, ας σταθούμε με φόβο, ας προσέξουμε να προσφέρουμε την αγία αναφορά με ειρήνη». Και στη συνέχεια: «Ορθοί. Μεταλαβόντες των θείων, αγίων, αχράντων, αθανάτων, επουρανίων και ζωοποιών, φρικτών του Χριστού Μυστηρίων, αξίως ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω». Για το λόγο αυτό είναι αυτονόητο ότι η κλίση των γονάτων δηλαδή η γονυκλισία, όπως και η καθιστική στάση, δεν ταιριάζουν στη θεία λειτουργία. Έτσι λ.χ. οι μοναχοί δεν γονατίζουν ποτέ στη θ. λειτουργία. Κατεβαίνουν από τα στασίδια των και σκύβουν κατά τον καθαγιασμό, ποτέ όμως δεν γονατίζουν.

6. Η Ευχαριστία: το μυστήριο της νέας ανθρωπότητας

Όλα αυτά τα στοιχεία είναι αρκετά για να μας δώσουν να καταλάβουμε αφενός, ότι η θεία Ευχαριστία είναι το μυστήριο της νέας ανθρωπότητας, της βαπτισμένης και αναγεννημένης εν Χριστώ (the Eucharist is the sacrament of the new humanity par excellence – π. Ιωάννης Μάγιεντορφ). Γι αυτό και είναι αδιανόητο να πάμε στη λειτουργία αν δε φορούμε τα καλύτερά μας ρούχα. Επιπλέον δικαιολογούν την τάση της ευσέβειας των πρώτων χριστιανών – τηρώντας πιστά την εντολή του Ιησού, «ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα έχει ζωὴν αιώνιον, καγώ αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα» (Ιωάν. 6:54) – να μεταλαμβάνουν όσο πιο συχνά τους ήταν δυνατόν. Η τήρηση και πιστή εφαρμογή της εντολής αυτής μας εισάγει στην ανάπτυξη του δεύτερου λόγου για τον οποίο γίνεται η Προηγιασμένη λειτουργία κατά τη Μ. Τεσσαρακοστή.

Σήμερα έχουμε τη συνήθεια να κοινωνούμε κατά αραιά χρονικά διαστήματα. Όπως αναφέρει και πάλι ο Ιωάννης Φουντούλης, στους πρώτους αιώνες της ζωής της ‘Εκκλησίας οι πιστοί κοινωνούσαν σε κάθε λειτουργία, και μόνον εκείνοι που είχαν υποπέσει σε διάφορα σοβαρά αμαρτήματα αποκλείονταν για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα από τη μετάληψη των αγίων Μυστηρίων. Κοινωνούσαν δηλαδή οι πιστοί απαραιτήτως κάθε Κυριακή και κάθε Σάββατο και ενδιαμέσως της εβδομάδας όσες φορές ετελείτο η θεία λειτουργία ή και εκτάκτως στις εορτές που τύχαινε να συμπέσουν μέσα στην εβδομάδα. Ο Μέγας Βασίλειος μαρτυρεί ότι στην εποχή του (στον 4ο αιώνα) οι χριστιανοί κοινωνούσαν τακτικά τέσσερις φορές την εβδομάδα, δηλαδή την Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή (επιστολή 93). Αν δεν μπορούσε να τελεσθεί στα μέσα της εβδομάδας θεία λειτουργία, τότε οι πιστοί φύλασσαν μερίδες από την θεία κοινωνία της Κυριακής και κοινωνούσαν μόνοι των στα σπίτια τους. Στα μοναστήρια και ιδιαίτερα στα ερημικά μέρη, όπου οι μοναχοί δεν είχαν την δυνατότητα να παρευρεθούν σε άλλες λειτουργίες εκτός της Κυριακής, έκαναν ό,τι και οι κοσμικοί. Κρατούσαν δηλαδή αγιασμένες μερίδες από την Κυριακή ή το Σάββατο και κοινωνούσαν κατ’ ιδίαν.

Οι μοναχοί όμως αποτελούσαν μικρές ή μεγάλες ομάδες και όλοι έπρεπε να προσέλθουν και να κοινωνήσουν κατά τις ιδιωτικές αυτές κοινωνίες. Έτσι άρχισε σιγά-σιγά να διαμορφώνεται μία μικρή ακολουθία. Όλοι μαζί προσεύχονταν πριν την κοινωνία και όλοι μαζί ευχαριστούσαν τον Θεό, που τους αξίωσε να κοινωνήσουν. Αν υπήρχε και ιερέας, αυτός τους προσέφερε την θεία κοινωνία. Αυτό γινόταν μετά την ακολουθία του εσπερινού ή της Θ’ ώρας (3 μμ.), γιατί οι μοναχοί έτρωγαν συνήθως μία φορά την ημέρα, μετά τον εσπερινό. Σιγά-σιγά θέλησαν να εντάξουν την κοινωνία τους αυτή στα πλαίσια μιας ακολουθίας, που να υπενθυμίζει την θεία λειτουργία. Κατά τον τρόπο αυτό διαμορφώθηκε η ακολουθία των Τυπικών (δηλαδή κατά τον τύπον της θείας λειτουργίας), προς το τέλος της οποίας κοινωνούσαν. Αυτή είναι η αρχική μορφή της Προηγιασμένης λειτουργίας.

7. Η Τεσσαρακοστή και η διαμόρφωση της Προηγιασμένης λειτουργίας

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η πιο ιερή περίοδος του λειτουργικού έτους. Αρχικά η θεία λειτουργία κατά την περίοδο αυτή ετελείτο μόνον κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές. Μάλιστα τα Σάββατα ετελείτο η λειτουργία του ιερού Χρυσοστόμου, ενώ η λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου έμενε ως η επίσημη λειτουργία της Εκκλησίας και ετελείτο τις Κυριακές, την Μεγάλη Πέμπτη και το Μέγα Σάββατο. Σύμφωνα με τον 49ο Κανόνα της εν Λαοδικεία Συνόδου (περί το 363) απαγορεύεται η τέλεση κανονικής θ. λειτουργίας κατά τις άλλες ημέρες της εβδομάδας της Σαρακοστής, γιατί αυτές ήταν ημέρες νηστείας και πένθους: «Ότι ου δει εν τη Τεσσαρακοστή άρτον προσφέρειν, ειμή εν Σάββασι και Κυριακαίς μόνον».

Κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά ολόκληρη η περίοδος της Μ. Τεσσαρακοστής είναι το σύμβολο του παρόντος αιώνος, γι αυτό και αποτελεί την κατεξοχήν περίοδο πνευματικού αγώνα και πένθους. Η Εκκλησία ως νύμφη, πενθεί και συμμετέχει στο εκούσιο υπέρ ημών πάθος του Νυμφίου της με αρχηγό την Υπεραγία Θεοτόκο. Έτσι π.χ. εκφράζεται στο τροπάριο, που επισφραγίζει την ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου: «Σφαγήν σου την άδικον Χριστέ, η Παρθένος βλέπουσα, οδυρομένη εβόα σοι, τέκνον γλυκύτατον…».

Γι αυτό η τέλεση της θείας λειτουργίας με τον έντονο αναστάσιμο και πασχάλιο χαρακτήρα, όπως ακριβώς περιγράψαμε παραπάνω, ήταν κάτι το ασυμβίβαστο και αταίριαστο προς τον χαρακτήρα των ημερών αυτών. Αυτό όμως δημιουργούσε ένα πρόβλημα. Οι χριστιανοί αισθάνονταν την ανάγκη να κοινωνούν και κατά τις ενδιάμεσες ημέρες και μάλιστα την Τετάρτη και Παρασκευή.

Από την ανάγκη δε αυτή προέκυψε η λειτουργία των Προηγιασμένων. Η τέλεσή της επιβάλλεται ρητώς από τον 52ο Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου (691): «Εν πάσαις της αγίας Τεσσαρακοστής των νηστειών ημέραις παρεκτός Σαββάτου και Κυριακής και της αγίας του Ευαγγελισμού ημέρας γινέσθω η των Προηγιασμένων ιερά λειτουργία». Στο σημείο αυτό συνδέεταιη ιστορία της λειτουργίας των Προηγιασμένων με τη σημερινή πράξη.

Η διαμόρφωσή της μέσα στο όλο πλαίσιο της Τεσσαρακοστής της έδωσε ένα έντονο «πενθηρό και συνεσκιασμένο» κατά τον Θεόδωρο Στουδίτη, δηλαδή κατανυκτικό χαρακτήρα (Ερμηνεία της θείας λειτουργίας των Προηγιασμένων). Η καθιέρωσή της αποσκοπούσε αφ ενός στη συνέχεια της λειτουργικής εμπειρίας των πιστών στην περίοδο της νηστείας και αφ ετέρου στην κατάργηση της παλαιάς εθιμικής πράξεως του να λαμβάνουν οι πιστοί τον άρτο της ευχαριστίας και να κοινωνούν κατ ιδίαν.

Έτσι συνδέθηκε σταδιακά με τον εσπερινό, μετά από ολοήμερη νηστεία. Ψάλλονται τροπάρια κατανυκτικά, οι ιερείς φορούν πένθιμα άμφια, οι πιστοί γονατίζουν μέχρις εδάφους, η αγία τράπεζα και τα τίμια δώρα είναι σκεπασμένα με μαύρα καλύμματα, οι ευχές είναι γεμάτες ταπείνωση και συντριβή και στο ναό επικρατεί κατανυκτική ατμόσφαιρα. «Μυστικωτέρα εις παν η τελετή γίνεται», κατά τον ανωτέρω Πατέρα.

8. Η Προηγιασμένη Λειτουργία

Ας δούμε τώρα πιο κοντά τη λειτουργία των Προηγιασμένων, όπως τελείται σήμερα στους ναούς μας. Κατά τη διάρκεια της Προσκομιδής του Σαββάτου ή της Κυριακής, ο ιερέας εκτός από την μία μερίδα του Αμνού-Χριστού, που προετοιμάζει από το πρόσφορο, εξάγει τόσες άλλες μερίδες Αμνών, όσες Προηγιασμένες πρόκειται να τελέσει εντός της εβδομάδας και τις τοποθετεί στον άγιο δίσκο. Κατά τον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων (δηλαδή όταν εκφωνεί το «Τα σα εκ των σων σοι προσφέρομεν…» και διαβάζει την ευχή της επικλήσεως του Αγ. Πνεύματος), ευλογεί και υψώνει όλες τις μερίδες, οι οποίες και μεταβάλλονται σε Σώμα Χριστού.

Μελίζει όμως μόνο τον πρώτο Αμνό και ρίπτει την μερίδα και το ζέον στο άγιο ποτήριο για την κοινωνία των πιστών μετά από λίγο. Στη συνέχεια λαμβάνοντας με το αριστερό χέρι τους άλλους και αναστρέφοντάς τους ενσταλάζει με την αγία Λαβίδα τίμιον Αίμα στο μέρος που χάραξε το σταυρό. Οι μερίδες αυτές τοποθετούνται ανεστραμμένες και φυλάσσονται στο Αρτοφόριο πάνω στην αγία τράπεζα για τις λειτουργίες των Προηγιασμένων της εβδομάδας. Παλαιότερα φυλάσσονταν στο διακονικό. Τίμιον αίμα δεν διατηρείται. Επίσης απαγορεύεται αυστηρά να μεταφερθούν Προηγιασμένα Δώρα από το ναό στον οποίο καθαγιάστηκαν σε άλλο προκειμένου να τελεστεί στον δεύτερο η λειτουργία των Προηγιασμένων ή να τελεστεί και με τμήμα μόνο του αμνού.

Ήδη επισημάναμε μέχρι εδώ τα δύο λειτουργικά στοιχεία που συνθέτουν τη λειτουργία των προηγιασμένων: την ακολουθία του Εσπερινού και τη θεία κοινωνία. Το πρώτο μέρος της αποτελεί ο συνήθης εσπερινός της Τεσσαρακοστής, με μικρές μόνο τροποποιήσεις: Διακόπτεται στα αναγνώσματα και δεν ψάλλονται απόστιχα όπως τη Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη.

Ο ιερέας κατά την ψαλμωδία της Θ’ ώρας ενδύεται την πένθιμη ιερατική του στολή και θυμιάζει. Η έναρξη της Προηγιασμένης γίνεται με το «Ευλογημένη η βασιλεία…», όπως σε κάθε θεία λειτουργία. Διαβάζεται ο Προοιμιακός, ο 103ος δηλαδή ψαλμός «Eυλόγει, ἡ ψυχή μου τον Κύριον, Κύριε ο Θεός μου εμεγαλύνθης σφόδρα…». Ύστερα ο ιερέας καλεί το λαό σε προσευχή: «Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν», τα ειρηνικά. Ακολουθεί η ανάγνωση του ΙΗ’ καθίσματος του Ψαλτηρίου, «Προς Κύριον εν τω θλίβεσθαί με εκέκραξα και εισήκουσέ μου…» (Ψαλμοί 119-133). Είναι το τμήμα του Ψαλτηρίου που έχει καθορισθεί να αναγιγνώσκεται κατά τους εσπερινούς της Τεσσαρακοστής.

9. Το Ψαλτήριο

Εδώ πρέπει οπωσδήποτε να κάνουμε μια μικρή αναφορά στη χρήση του ψαλτηρίου της Παλαιάς Διαθήκης, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Γενικά το Ψαλτήρι αποτελείται από 150 Ψαλμούς, χωρισμένους σε 60 στάσεις ίσου περίπου μήκους, που περιλαμβάνουν τρεις ή περισσότερους ψαλμούς. Τρεις στάσεις μαζί αποτελούν ένα Κάθισμα. Έχουμε δηλαδή 20 Καθίσματα.

Κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ανακυκλώνεται το ψαλτήριο δύο φορές κάθε εβδομάδα. Στο 18ο Κάθισμα που διαβάζουμε στην Προηγιασμένη, αντιστοιχούν οι ψαλμοί 119-133 σε τρεις στάσεις, που η κάθε μια αποτελείται από 5 ψαλμούς. Λέγονται ωδές των αναβαθμών, ή τα «Προς Κύριον», από την αρχική φράση του 119ου ψαλμού, «προς Κύριον εν τω θλίβεσθαί με εκέκραξα…».

10. «Σοφία ορθοί» και «φώς Χριστού φαίνει πάσι»

Ο ιερέας εν τω μεταξύ ενώ διαβάζεται η πρώτη στάση του ΙΗ΄ Καθίσματος, (το οποίο επέχει εδώ θέση αντιφώνων) ετοιμάζει τα Προηγιασμένα από τη λειτουργία της προηγούμενης Κυριακής Τίμια Δώρα. Αποθέτει τον Άγιο Άρτο στο Δισκάριο, εγχέει οίνο και ύδωρ στο Άγιο Ποτήριο και τα καλύπτει. Ο εσπερινός συνεχίζεται με την ψαλμωδία των ψαλμών 140 και 141 «Κύριε εκέκραξα…» και «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου…» και των κατανυκτικών τροπαρίων, που παρεμβάλλονται στους τελευταίους στίχους των ψαλμών αυτών και γίνεται η είσοδος μετά του Ευαγγελίου, οπότε διαβάζεται ο αρχαίος ύμνος «Φως ιλαρόν».

Διαβάζονται στη συνέχεια δύο αναγνώσματα από την Παλαιά Διαθήκη, ένα από το βιβλίο της Γενέσεως και ένα από τις Παροιμίες. Μάλιστα κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα τα αναγνώσματα λαμβάνονται από το βιβλίο της Εξόδου και του Ιώβ.

Στη μέση ακριβώς των δύο αυτών αναγνωσμάτων γίνεται μια συμβολική πράξη από τον ιερέα, που είναι, κατά τον καθηγητή Π. Σκαλτσή, από τα ωραιότερα στοιχεία της Προηγιασμένης: Ο σταυροειδής φωτισμός – ευλογία του λαού με τη σχετική εκφώνηση «Σοφία ορθοί» και «φως Χριστού φαίνει πάσι». Τότε ο ιερέας κρατώντας στο δεξί χέρι θυμιατό και λαμπάδα, στέκεται μπροστά στην αγία τράπεζα και κάνει το σχήμα του σταυρού, λέγοντας το «Σοφία – ορθοί». Κατόπιν στρέφεται προς το εκκλησίασμα και ευλογεί σταυροειδώς λέγοντας: «Φως Χριστού φαίνει πάσι».

Για τη λειτουργική και θεολογική σημασία αυτής της ευλογίας έχουν εκφρασθεί διάφορες απόψεις. Κατά μίαν ερμηνεία (όπως αναφέρει ο Π. Σκαλτσής, η οποία φαίνεται και η ορθότερη) το «Φως Χριστού» αναφέρεται στα αναγνώσματα της Παλαιάς Διαθήκης, των οποίων οι συγγραφείς φωτίσθηκαν και εμπνεύσθηκαν από το φως του Χριστού. Επομένως, πρέπει να σχετίζονται με το αληθινό φως της θεογνωσίας που πηγάζει από το Χριστό και να ερμηνευθούν στην προοπτική του ευαγγελικού φωτός που διαχέεται σε όλη την εκκλησία.

Ο άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης († 1429), δικαιολογεί την ένταξη της εν λόγω φράσης μεταξύ των δύο αναγνωσμάτων ως εξής: «Η μεν Γένεσις τα απαρχής διηγείται, την δημιουργίαν των όντων και την έκπτωσιν τού Αδάμ. Η Παροιμία δε αινιγματωδώς τα περί τού Υιού τού Θεού εκδιδάσκει και τοις δι’ αυτού υιοθετηθείσι παραινεί, ώσπερ υιοίς, και Σοφίαν αυτόν τον Υιόν ονομάζει και οίκον οικοδομείσαι εαυτή λέγει, το πανάγιον αυτού σώμα … και φως εστί τα άνω και τα κάτω φωτίζων».

Διαβάστε εδώ:  Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία από τον Μητροπολίτη Λαγκαδά (ΦΩΤΟ)

Δηλαδή το ανάγνωσμα από τη Γένεση μας υπενθυμίζει τα μεγαλεία του Θεού στην αρχή της Ιστορίας, η δε Παροιμία προφητεύει το φωτισμό και την ανάπλαση του κόσμου και του ανθρώπου από το Χριστό, τη Σοφία του Θεού. Τα δε αναγνώσματα της Μεγάλης Εβδομάδας από την Έξοδο και τον Ιώβ μας εξιστορούν τα θαυμαστά έργα του Θεού κατά την έξοδο των ιουδαίων από την Αίγυπτο, και τα παθήματα του Ιώβ, ο οποίος είναι σύμβολο και τύπος του πάσχοντος δούλου του Θεού Ιησού Χριστού. Το φαινόμενο αυτό της σταυροειδούς ευλογίας, εκφράζει ασφαλώς μία πανάρχαια παράδοση.

Στο σημείο αυτό ανάβουν και τα φώτα του ναού και η εσπερινή ακολουθία διακόπτεται. Στη συνέχεια ψάλλεται με κατανυκτική ψαλμωδία το «Κατευθυνθήτω», ήτοι ο δεύτερος στίχος του 140ού ψαλμού και επέχει θέση προκειμένου του αποστόλου ή αλληλουαρίου, γι αυτό και μετά από αυτό αναγινώσκεται το ευαγγελικό ανάγνωσμα στις Προηγιασμένες της Μεγάλης Εβδομάδας και ο Απόστολος και το Ευαγγέλιο στις μνήμες των εορταζομένων αγίων.

Ψάλλεται μετά από τα αναγνώσματα έξι φορές (ως υπόμνημα της διαρκούς και αδιαλείπτου προσευχής) από τον ιερέα και τους χορούς, ενώ ο ιερέας θυμιάζει την αγία τράπεζα και το λαό: «Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιον σου έπαρσις των χειρών μου θυσία εσπερινή». Δε χωρεί αμφιβολία ότι η εκτενής αυτή προσευχή εν μέσω του πνευματικού αγώνα της Μ. Τεσσαρακοστής είναι το κλειδί του θείου φωτισμού και προϋπόθεση της μυστικής εμπειρίας των απορρήτων μυστηρίων του Θεού.

Ακολουθούν οι δεήσεις υπέρ των τάξεων των μελών της Εκκλησίας, των Κατηχουμένων, των ετοιμαζόμενων για το Άγιο Βάπτισμα, «των προς το φώτισμα ευτρεπιζομένων» και των πιστών. Κατηχούμενοι είναι τα αβάπτιστα νήπια και όλοι όσοι στα πέρατα της οικουμένης ακούν το λόγο του Θεού και ετοιμάζονται να γίνουν μέλη της Εκκλησίας. Κατά κάποια διαφορετική έννοια «κατηχούμενοι» μπορούν να ονομαστούν και τα παιδιά μας, που διδάσκονται μετά το βάπτισμα τη χριστιανική κατήχηση στα σχολεία και τα κατηχητικά της εκκλησίας. Οι δεήσεις αυτές στις ελληνικές ενοριακές εκκλησίες διατηρούνται μόνο στην Προηγιασμένη, αφού κατά τους νεωτέρους χρόνους επικρατεί η συνήθεια (κακώς) να λέγονται στις επίσημες λειτουργίες μυστικώς.

11. Η κοινωνία των μυστηρίων

Και μετά την απόλυση των Κατηχουμένων έρχεται το δεύτερο μέρος, η κοινωνία των μυστηρίων. Η λειτουργική τάξη απαιτεί τα Προηγιασμένα Δώρα να μένουν κεκαλυμμένα μέχρι του μελισμού.

Τη μεταφορά τους από την Πρόθεση στην αγία τράπεζα συνοδεύει η ψαλμωδία του ειδικά γραμμένου γι’ αυτήν εισοδικού ύμνου, «Νυν αι δυνάμεις»: «Νυν αι δυνάμεις των ουρανών συν ημίν αοράτως λατρεύουσιν ιδού γαρ εισπορεύεται ο βασιλεύς της δόξης. Ιδού θυσία μυστική τετελειωμένη δορυφορείται. Πίστει και πόθω προσέλθωμεν ίνα μέτοχοι ζωής αιωνίου γενώμεθα Αλληλούια». Σε απόδοση στη δημοτική έχει περίπου ως εξής: Τώρα οι άγγελοι στον ουρανό λατρεύουν το Θεό μαζί με μας αόρατα. Δείτε, τώρα εισέρχεται ο βασιλέας της δόξας. Πρόκειται για μια θυσία μυστική και ολοκληρωμένη. Ας προσέλθουμε με πίστη και πόθο, για να γίνουμε μέτοχοι της αιώνιας ζωής. Αλληλούια».

Όπως γράφει πάλι ο καθηγητής Ιωάννης Φουντούλης, ο ύμνος αυτός εισήχθη στη λειτουργία των Προηγιασμένων το 617, επί Πατριάρχου Σεργίου Κωνσταντινουπόλεως. Η μεταφορά γίνεται με άκρα κατάνυξη ενώ οι πιστοί κλίνουν τα γόνατα «μέχρις εδάφους» διότι αυτά που μεταφέρει ο ιερέας δεν είναι απλώς άρτος και οίνος (όπως στις κανονικές λειτουργίες στις οποίες ο καθαγιασμός γίνεται μετά την Είσοδο), αλλά είναι ήδη Σώμα και Αίμα Χριστού. Ο ιερέας μάλιστα παραμένει σιωπηλός με τον «αέρα» να καλύπτει το κεφάλι του χωρίς να λέγει τίποτε άλλο παρά μόνο το «Δι’ ευχών».

Η προπαρασκευή για την Θεία Κοινωνία περιλαμβάνει κυρίως την απαγγελία της Κυριακής προσευχής (Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς… τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον…» και ακολουθεί η Κοινωνία και μετά από αυτήν η ευχαριστία. Και η λειτουργία κλείνει με την κατανυκτική οπισθάμβωνο ευχή. Είναι προσευχή, που συνοψίζει το νόημα αυτής της ακολουθίας ως εσπερινής Κοινωνίας και της σχέσεώς της με τις προσπάθειές μας την περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής. Την παραθέτουμε στο αρχαίο κείμενο, χωρίς απόδοση στη δημοτική. Είναι από τα ωραιότερα εκκλησιαστικά κείμενα:

«Δέσποτα παντοκράτωρ, ο πάσαν την κτίσιν εν σοφία δημιουργήσας, ο διά την άφατόν σου πρόνοιαν και πολλήν αγαθότητα αγαγών ημάς εις τας πανσέπτους ημέρας ταύτας, προς καθαρισμόν ψυχών και σωμάτων, προς εγκράτειαν παθών, προς ελπίδα αναστάσεως. Ο διά τεσσαράκοντα ημερών πλάκας χειρίσας τα θεοχάρακτα γράμματα τω θεράποντί σου Μωσεί, παράσχου και ημίν, αγαθέ, τον αγώνα τον καλόν αγωνίσασθαι, τον δρόμον της νηστείας εκτελέσαι, την πίστιν αδιαίρετον τηρήσαι, τας κεφαλάς των αοράτων δρακόντων συνθλάσαι, νικητάς τε της αμαρτίας αναφανήναι και ακατακρίτως φθάσαι προσκυνήσαι και την αγίαν ανάστασιν».

Στο τέλος, αναγιγνώσκονται οι δύο Ψαλμοί: «Ευλογήσω τον Κύριον…» (ο 33ος) και «Υψώσω σε ο Θεός μου…» (ο 144ος), κατά τη διάρκεια των οποίων ο ιερέας μοιράζει το αντίδωρο και τελειώνει η λειτουργία, με το «Δι’ ευχών…».

12. Επίλογος

Η θεία λειτουργία των Προηγιασμένων είναι μια από τις ωραιότερες και κατανυκτικότερες ακολουθίες της Εκκλησίας μας. Όπως μας παραδόθηκε διαμέσου των αιώνων, δεν πρόκειται για ατομική λειτουργία του καθενός χωριστά ούτε ως μέσο εκδηλώσεως της ευσέβειάς μας ή εξυπηρετήσεως θρησκευτικών αναγκών για τη σωτηρία μας, αλλά ως πράξη συνάξεως, ως καθολική εκδήλωση της όλης Εκκλησίας.

Η τέλεσή της κατά τις εσπερινές ώρες (εκτός από το απόγευμα της Παρασκευής, όπου έχει εισαχθεί η μεγαλοπρεπής και λαοφιλής ακολουθία των Χαιρετισμών της Παναγίας – και γι αυτό τελείται το πρωί), παρέχει θαυμάσιες ευκαιρίες για όλους, ακόμη και τους εργαζόμενους πιστούς να παρευρεθούν και να κοινωνήσουν. Μια φωνή από τα βάθη των αιώνων, από την αρχαία ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας. Φωνή που λέγει ότι ο πιστός δεν μπορεί να ζει τη ζωή του Χριστού αν δεν μπολιάζεται διαρκώς με την πηγή της ζωής, το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Γιατί χωρίς το Χριστό δεν πρόκειται να πετύχουμε τίποτα. «Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» (Ιωάν. 15,5). Πρόκειται για έναν αληθινό θησαυρό της πίστεώς μας. Γι αυτό ο Ιωάννης Φουντούλης, τη χαρακτηρίζει ως την καρδιά των καθημερινών ακολουθιών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Τελειώνοντας θα ήθελα να κάνω μόνο δύο παρατηρήσεις:

α) Η πολύπλοκη αλλά αριστοτεχνική δομή της Προηγιασμένης λειτουργίας, μέσα από τη φτωχή αυτή παρουσίαση που έγινε εδώ, μας υπενθυμίζει τον ουράνιο και ανεξάντλητο πλούτο της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, καταχωρισμένο εν μέρει στα λειτουργικά μας βιβλία, της μικρής βιβλιοθήκης που κοσμεί τα αναλόγιά μας σε κάθε ενορία και μοναστήρι.

Ο Άγγλος ορθόδοξος Επίσκοπος Κάλλιστος Ware στο βιβλίο του, Η Ορθόδοξη Εκκλησία αναφέρει τα εξής: «Αν κάποιος επιθυμεί να παρακολουθήσει τη δημόσια λατρεία στην Αγγλικανική Εκκλησία, θα διαπιστώσει ότι δύο βιβλία αρκούν για τις ακολουθίες της: Η Αγία Γραφή και το Βιβλίο της Κοινής προσευχής (The Bible and the Book of Common Prayer). Κατά τον ίδιο τρόπο, στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, μόνο δύο βιβλία απαιτούνται για τις ακολουθίες: Η Θ. Λειτουργίακαι το Βιβλίο Προσευχών, που απαγγέλλονται από τους ιερείς και τους πιστούς (The Massand The Breviary). Αλλά στην Ορθόδοξη Εκκλησία, είναι τέτοια η σύνθεση και η ποικιλία των ακολουθιών, ώστε μια μικρή βιβλιοθήκη από κάπου 19 ή 20 ουσιώδεις τόμους είναι αναγκαία». Δυστυχώς βέβαια, αυτός ο πλούτος είναι σε πολλούς από μας άγνωστος και παρεξηγημένος.

β) Προπολεμικά στην περιοχή της ανατολικής Κρήτης (και ίσως και σε άλλα μέρη), έχοντας επικρατήσει ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας η Προηγιασμένη να τελείται το πρωί, υπήρχε το έθιμο του νεωκόρου-σημαντηρά: Ο νεωκόρος της Εκκλησίας, λίαν πρωί περιήρχετο τα σπίτια των ενοριτών, κρατώντας το σημαντήρι και κτυπώντας το κατά τον τύπο της καμπάνας, καλούσε στην Προηγιασμένη.

Κατά μαρτυρίες των παλαιότερων ήταν τόσο γλυκός ο ήχος του στην πρωινή γαλήνη, ώστε διέγειρε όλους για την κατανυκτική ακολουθία. Είναι μια ωραία εικόνα της λαϊκής ευσέβειας, που θυμίζει έντονα την εικόνα του ισταμένου Χριστού κρούοντας με μεγάλη ευλάβεια στη θύρα του σπιτιού και της ψυχής μας καλώντας να του ανοίξουμε, εάν θέλουμε, κατά το βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννου: «Ιδού ίσταμαι επί την θύραν και κρούω. Εάν τις ακούση της φωνής μου και ανοίξη την θύραν εισελεύσομαι προς αυτόν και δειπνήσω μετ’ αυτού και αυτός μετ’ εμού» (Αποκ. 3,20). Σίγουρα δεν πρόκειται για οποιοιδήποτε φαγητό, αλλά για το Κυριακό Δείπνο, «του κόσμου παντός σωτήριον».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Συμεών Θεσσαλονίκης, Διάλογος, PG 155.
2. Τυπικόν της Εκκλησιαστικής Ακολουθίας της εν Ιεροσολύμοις Αγίας Λαύρας του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός Ημών Σάββα (Ενετίησιν, 1771).
3. Ι. Μ. Φουντούλη, Λειτουργία Προηγιασμένων Δώρων (Κείμενα Λειτουργικής 8). Θεσσαλονίκη 1978, Β΄ έκδοσις.
4. Π. Ν. Τρεμπέλα, Αι τρεις Λειτουργίαι κατά τους εν Αθήναις κώδικας, Αθήναι 1982.
5. Ι . Μ. Φουντούλη, Απαντήσεις εις Λειτουργικάς Απορίας, τόμοι Α, Β, Γ, Δ, Ε. έκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα..
6. Του ιδίου, «Λειτουργικές ιδιομορφίες των ακολουθιών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής», Τελετουργικά Θέματα, έκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 2002.
7. Του ιδίου, Λειτουργική Α΄ Εισαγωγή στη Θ. Λατρεία, Θεσσαλονίκη 1993.
8. Του ιδίου, Λογική Λατρεία, έκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα, 1971.
9. Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννου, «Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού», Σύναξη, 49, 51, 52, Αθήνα 1994.
10. Παναγιώτη Ι. Σκαλτσή «»Φως χριστού φαίνει πάσι» και «Κατευθυνθήτω» στη Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων», Ο Εφημέριος, Μάρτιος 2002.
11. Π. Ευδοκίμωφ, Η Προσευχή της Ανατολικής Εκκλησίας, Αποστολική Διακονία, 1982.
12. John Meyendorf, Byzantine Theology, New York 1971.
13. A. Schmemann Great Lent, Crestwood, N.Y: SVS Press, 2001.
14. Του ιδίου, The Eucharist – Sacrament of the Kingdom, Crestwood, N.Y: SVS Press, 2000.
15. Του ιδίου, Introduction to Liturgical Theology, New York 1996.
16. N. Ouspensky, Evening Worship, N.Y: SVS Press, 1985.
17. Timothy Ware, The Orthodox Church, Penguin Books, London 1963.
18. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη, Λειτουργική-Τελετουργική, Αθήναι 1973.
19. Παχυγιαννάκης Ευάγγελος, Ενορία και Μονή στην Εκκλησιαστική Παράδοση, Αθήνα, Ακρίτας 1993.
20. Βλασίου Φειδά, Εκκλησιαστική Ιστορία, Α΄, Β΄ έκδοση, Αθήναι 1995.

Mar 7th, 2017

«Tόν καλόν τῆς νηστείας ἀγῶνα…»

Μέ τήν εὐκαιρία τῆς εἰσόδου μας στή Μεγάλη Σαρακοστή, ὁ Σεβασμ. Μητροπολίτης μας κ. ΣΥΜΕΩΝ ἀπηύθυνε πρός τόν Ἱερό Κλῆρο καί τούς εὐσεβεῖς χριστιανούς τῆς Μητροπόλεώς μας τήν ἀκόλουθη Ἐγκύκλιο :

*

 «Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Η ΕΠΙΔΕΙΞΗ, τό «φαίνεσθαι», εἶναι ἴσως ὁ σοβαρότερος κίνδυνος πού ἀπειλεῖ νά ἀκυρώσει τόν ἀγώνα πού καταβάλλουμε οἱ πιστοί στή χριστιανική μας ζωή. Ἐνῶ ἡ προσπάθειά μας θά πρέπει νά ἀποβλέπει στό νά εὐαρεστήσουμε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, συχνά καταλήγει νά γίνεται γιά νά μᾶς δοῦν οἱ ἄνθρωποι. Σ᾽ αὐτούς νά φανοῦμε τί εἴμαστε καί τί κάνουμε. Οἱ ἄνθρωποι νά μᾶς ἐπαινέσουν.

Στόν ἀντίποδα τοῦ «φαίνεσθαι» βρίσκεται τό «εἶναι». Ὁτιδήποτε πράττουμε νά εἶναι γνήσιο, πραγματικό καί ὄχι φαινομενικό. Νά γίνεται γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Νά γίνεται κρυφά καί σεμνά. Ὄχι γιά ἐπίδειξη. Ὄχι γιά νά εἰσπράξουμε τόν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων.

Αὐτό μᾶς ἐπισημαίνει σήμερα ὁ Κύριος στήν εὐαγγελική περικοπή πού ἀκούσαμε, ἀναφερόμενος στήν ἄσκηση τῆς νηστείας. Μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀπό αὔριο εἰσερχόμαστε στή Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Καί οἱ χριστιανοί, κοντά στά ἄλλα πνευματικά ἀγωνίσματα, καλούμαστε νά ἀναλάβουμε καί «τόν καλόν τῆς νηστείας ἀγῶνα», ὅπως μᾶς προέτρεψαν οἱ θαυμάσιοι ὕμνοι τῆς ἡμέρας. Πῶς θά νηστέψουμε; Ἀπό τί κινδυνεύει ἡ νηστεία πού θά κάνουμε; Σέ τί θά πρέπει νά ἀποσκοπεῖ; Στά ἐρωτήματά μας αὐτά ἀπαντήσεις μᾶς δίνουν οἱ λόγοι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ πού σήμερα ἀκούσαμε.

* * *

ΤΟ ΠΡΩΤΟ πού ὀφείλουμε νά προσέξουμε εἶναι ἡ νηστεία μας νά γίνεται σεμνά. Δέν νηστεύουμε γιά νά μᾶς δοῦν οἱ ἄλλοι—«ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες» κατά τόν λόγο τοῦ Κυρίου. Ἡ νηστεία πρέπει νά εἶναι ἀνυπόκριτη, γνήσια καί χαρούμενη. Νηστεύουμε γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ μας, καθώς ὁδεύουμε γιά νά ἑορτάσουμε τά ἄχραντα Πάθη καί τήν ἔνδοξη Ἀνάστασή Του. Νηστεύουμε γιά νά χαλιναγωγήσουμε τά πάθη μας καί νά καταπολεμήσουμε τίς ἐμπαθεῖς καί φιλήδονες ἐπιθυμίες μας.

Γι᾽ αὐτό πού κάνουμε δέν στενοχωριόμαστε. Τό κάνουμε μέ χαρά. Μέ φωτεινό πρόσωπο. Μακριά ἀπό μᾶς ἡ θλιμμένη ὄψη, πού κίνητρό της ἔχει νά ἑλκύσουμε τά βλέμματα τῶν ἀνθρώπων. Νά δοῦν οἱ ἄνθρωποι ὅτι ἐμεῖς νηστεύουμε. Μιά τέτοια νηστεία γιά τό «φαίνεσθαι» μᾶς κάνει νά χάνουμε τήν ἀνταμοιβή μας ἀπό τόν Θεό καί Πατέρα μας —«ἀμήν λέγω ὑμῖν ὅτι ἀπέχουσι τόν μισθόν αὐτῶν».

* * *

ΚΙΝΔΥΝΟΣ, λοιπόν, πού καιροφυλακτεῖ γιά ν᾽ ἀκυρώσει τήν ἀξία τῆς νηστείας μας εἶναι ἡ ἐπίδειξη. Τό νά φανοῦμε στούς ἄλλους ὅτι νηστεύουμε. Κίνδυνος ἀκόμη εἶναι ἡ νηστεία μας νά ἀφορᾶ μόνο τήν τροφή· τή δίαιτά μας. Ἔτσι ἡ νηστεία χάνει τό βαθύτερο καί πνευματικότερο περιεχόμενό της, πού εἶναι ἡ ἀποχή μας ἀπό τήν ἁμαρτία· ἡ ἀπομάκρυνσή μας ἀπό ὁτιδήποτε εἶναι ἀντίθετο πρός τό θέλημα τοῦ Κυρίου μας. «Ὅταν μιλῶ γιά νηστεία», τονίζει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, «δέν ἐννοῶ αὐτήν πού κάνουν οἱ πολλοί, ἀλλά τήν ἀληθινή. Ὄχι μόνο τήν ἀποχή ἀπό τίς τροφές, ἀλλά καί ἀπό τά ἁμαρτήματα».

Καλή καί ὠφέλιμη ἡ σωματική νηστεία, δηλαδή ἡ ἀποχή ἀπό ὁρισμένες τροφές. Πάντοτε ὅμως μέ τήν προϋπόθεση ὅτι μαζί της συμπορεύεται καί ἡ πνευματική νηστεία· ὁ ἀγώνας κατά τῶν παθῶν, ἡ ἀποδέσμευσή μας ἀπό τήν ἁμαρτία. «Τιμή νηστείας» κατά τόν ἱερό Χρυσόστομο «οὐχί σιτίων ἀποχή, ἀλλ᾽ ἁμαρτημάτων ἀναχώρησις».

* * *

ΚΑΘΕ ΠΡΑΞΗ μας ὡς χριστιανῶν γίνεται κατενώπιον Θεοῦ (Ἐφεσ. 1,4· Κολ. 1,22). Ἐκεῖνος, ὁ ἀκοίμητος ὀφθαλμός, βλέπει τά πάντα. Ὄχι μόνο τίς πράξεις καί τίς ἐνέργειές μας καθεαυτές, ἀλλά καί τά κίνητρά μας καί τούς σκοπούς πρός τούς ὁποίους ἀποβλέπουμε.

Αὐτό ἰσχύει καί γιά τή νηστεία πού τηροῦμε. Γι᾽ αὐτό καί ὁ Κύριος διδάσκοντάς μας ὑπογραμμίζει ὅτι ὅποιος νηστεύει ὀφείλει νά τό κάνει «ὅπως μή φανῇ τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων», ἀλλά μόνο στόν Θεό. Ἐκεῖνον πού βλέπει τά πάντα, τά κρίνει δικαίως καί ἀνταμείβει «ἐν τῷ φανερῷ» τίς ἀνθρώπινες πράξεις, ὅσο κρυφά καί διακριτικά κι ἄν αὐτές γίνονται.

* Νηστεύουμε, λοιπόν, γιά τόν Θεό καί Πατέρα μας.

* Νηστεύουμε γιά τήν ἀγάπη Του.

* Νηστεύουμε γιά νά μᾶς ἐλεήσει καί νά συγχωρήσει τίς ἁμαρτίες μας.

* Νηστεύουμε γιά νά ὑπερνικήσουμε τά πάθη μας.

* Νηστεύουμε γιά νά καταπολεμήσουμε τό σαρκικό μας φρόνημα.

* Νηστεύουμε μέ ταπείνωση γιατί ἡ νηστεία ταπεινώνει τό πνεῦμα καί τό σῶμα.

* Νηστεύουμε γιατί γνωρίζουμε ὅτι ὁ Θεός ἐπιβλέπει καί ἀκούει τούς ταπεινούς ἀνθρώπους καί δέν παραβλέπει τή δέησή τους (Ψαλμ. 101,13).

* * *

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

ΑΠΟ ΑΥΡΙΟ ἀνοίγει τό στάδιο τῶν ἀρετῶν, ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή. «Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι», ὅσοι θέλουμε ν᾽ ἀγωνιστοῦμε, μᾶς προσκαλεῖ ὁ ἱερός ὑμνογράφος, νά ἀναλάβουμε «τόν καλόν τῆς νηστείας αγῶνα».

Ἀγώνισμα πνευματικό ἡ νηστεία· ἡ νηστεία τῶν τροφῶν καί ἡ νηστεία τῶν παθῶν. Ἡ νηστεία πού γίνεται ὄχι γιά νά φανοῦμε στά μάτια τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά ἡ ταπεινή καί κρυφή νηστεία πού τήν ἀσκοῦμε καί τήν προσφέρουμε ὡς πράξη ἀγάπης καί θυσίας στόν Θεό καί Πατέρα μας».

ΚΑΛΗ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ!

Μέ θερμές πατρικές εὐχές
Ὁ Ἐπίσκοπός σας
†  Ο  ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΣΥΜΕΩΝ

Feb 27th, 2017

ΕΥΧΕΛΑΙΟ – ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑ 15/2

Ενημερώνουμε τους ευσεβείς Χριστιανούς της ενορίας μας ότι την Τετάρτη 15/2/2017, ώρα 17:30 θα τελεστούν οι κάτωθι Ακολουθίες στο Ναό μας:

Εσπερινός – Παράκληση στον Άγιο Παΐσιο και Ιερό Ευχέλαιο.

Τις Ακολουθίες θα τελέσει, μαζί με τον εφημέριο του Ναού μας, ο πατήρ Φιλόθεος, εφημέριος Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγίας) Κολοκυνθούς, ο οποίος και θα ομιλήσει.

Feb 14th, 2017

ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΟΣΙΟΥ ΑΝΘΙΜΟΥ ΤΟΥ ΕΝ ΧΙΩ 14/2/2017 – 15/2/2017

 

ag-anthimos

Ανακοινώνεται ότι στον Ιερό μας Ναό, θα τελεστεί την Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2017 και ώρα 20.30, Αγρυπνία στη μνήμη του Οσίου Ανθίμου του εν Χίω.

Η Αγρυπνία θα περιλαμβάνει τις Ακολουθίες του Εσπερινού, της Λιτής, του Όρθρου και της Θείας Λειτουργίας.

Θα εκτεθεί τμήμα των Αγίων Λειψάνων του Οσίου και θα γίνει χρίση δι’ ελαίου των πιστών.

Κατά τις ακολουθίες θα ψάλλει βυζαντινός χορός νέων κατά το Αγιορείτικο ύφος.

Πέρας Ιεράς αγρυπνίας: 00.30 περίπου

Feb 13th, 2017

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΗΝΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2017

 

Τετάρτη 1/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός Εορτής Υπαπαντής

Πέμπτη 2/2/2017, ώρα 07:00 – 10:00 -Της Υπαπαντής του Κυρίου: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Σάββατο 4/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός

Κυριακή 5/2/2017, Τελώνου και Φαρισαίου – Αρχή Τριωδίου, ώρα 07:00 – 10:00: Όρθρος -Θεία Λειτουργία

Πέμπτη  9/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός

Παρασκευή 10/2/2017 – Του Αγίου Χαραλάμπους , ώρα 07:00 – 09:00: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Σάββατο 11/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός

Κυριακή 12/2/2017 – Του Ασώτου, ώρα 07:00 – 10:00: Όρθρος -Θεία Λειτουργία

Τρίτη 14/2/2017 και ώρα 20:30 έως Τετάρτη ξημερώματα 00:30

Αγρυπνία κατά το Αγιορείτικο Τυπικό επί τη μνήμει του Οσίου Ανθίμου του εν Χίω

Τετάρτη 15/2/2017, ώρα 17:00:

Εσπερινός – Παράκληση στον Άγιο Παΐσιο και Ιερό Ευχέλαιο. Τις Ακολουθίες θα τελέσει, μαζί με τον εφημέριο του Ναού μας, ο πατήρ Φιλόθεος, εφημέριος Κοιμήσεως Θεοτόκου (Παναγίας) Κολοκυνθούς, ο οποίος και θα ομιλήσει.

Παρασκευή 17/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός Ψυχοσάββατου – Τρισάγιο Κεκοιμημένων

Σάββατο 18/2/2017, ώρα 07:00-09:15: Όρθρος – Θεία Λειτουργία – Τρισάγιο Κεκοιμημένων

Σάββατο 18/2/2017, ώρα 17:00:Εσπερινός

Κυριακή 19/2/2017 – της Απόκρεω, ώρα 07:00 – 10:00: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Τετάρτη 22/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός

Πέμπτη 23/2/2017 – Αγίου Πολυκάρπου Επισκόπου Σμύρνης, ώρα 07:00-09:40: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Παρασκευή 24/2/2017, ώρα 17:00: Εσπερινός Ψυχοσάββατου – Τρισάγιο Κεκοιμημένων

Σάββατο 25/2/2017, ώρα 07:00-09:15: Όρθρος – Θεία Λειτουργία – Τρισάγιο Κεκοιμημένων

Σάββατο 25/2/2017, ώρα 17:00:Εσπερινός

Κυριακή 26/2/2017 – της Τυρινής, ώρα 07:00 – 10:00: Όρθρος – Θεία Λειτουργία

Κυριακή 26/2/2017, ώρα 17:00:

Κατανυκτικός Εσπερινός της Συγχωρήσεως – Έναρξη Αγίας και Μεγάλης Τεσαρακοστής

Για την Περίοδο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής από 26/2/2017 Εσπέρας έως Κυριακή των Βαΐων 9/4/2017, θα δημοσιευτεί ειδικό πρόγραμμα

Εξομολόγηση: Αμέσως μετά τις προκαθορισμένες ακολουθίες του Εσπερινού(17:30-18:30) σύμφωνα με το παραπάνω πρόγραμμα καθώς και τα Σάββατα 09:00 – 10:00 και 17:30 – 18:30

Ώρες Λειτουργίας Γραφείου – Πληροφορίες για Μυστήρια και Ιεροπραξίες:

Καθημερινά (Δευτέρα ως Παρασκευή) μετά τις 16:15 και μέχρι και τις 18:30.

Σάββατο 10:00 – 12:00

Κυριακή 11:00 – 12:00

Ο Ναός παραμένει ανοιχτός για προσκύνηση και πληροφορίες όλη την εβδομάδα από τις 8 το πρωί (ή 7 εάν έχει προγραμματισμένη Ακολουθία) έως και τις 12 το μεσημέρι καθώς και το απόγευμα 4.30-6.30.

Μαθήματα Αγιογραφίας (έως Τρίτη 20/12)

Κάθε Τρίτη 18:00-20:00, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο ισόγειο του Ιερού Ναού.

Κατηχητικά Σχολεία

ΑΓΟΡΙΑ:

Δημοτικού (γ΄ έως και στ΄)

Κυριακή 11:30 – 12:30

Γυμνασίου 

Σάββατο 16:00 – 17:00

ΑΙΘΟΥΣΑ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ

Κυριακή 11:00-13:00

ΚΟΡΙΤΣΙΑ:

Δημοτικού (γ΄ έως και στ΄)

Σάββατο 10:30 – 12:30

Γυμνασίου 

Σάββατο 11:30 – 13:00

ΝΗΠΙΑΚΟ (νήπιο, ά  & β΄δημοτικού)

Σάββατο 10:30 – 12:00

 

Feb 1st, 2017

ΜΗΝΥΜΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ

Προς τους Εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων
(30/1/2017).

Αγαπητοί μας εκπαιδευτικοί,

Ο φετινός εορτασμός των τριών Ιεραρχών προσφέρει, όπως κάθε χρόνο, την ευκαιρία προς όλους όσοι εμπλέκονται στην υπέροχη αλλά και υπεύθυνη αποστολή της διαπαιδαγώγησης της νέας γενιάς, να προβληματιστούμε για την ποιότητα και το μέλλον της παιδείας στον τόπο μας και να επαναπροσδιορίσουμε τους στόχους μας.

Η σημερινή πραγματικότητα αναδεικνύει με ανάγλυφο αλλά και οδυνηρό τρόπο τις συνέπειες των λαθών και των παραλείψεών μας. Διαμορφώσαμε κοινωνία στηριγμένη στην ατομική καταξίωση, στην ταύτιση της επιτυχίας με τον καταναλωτισμό και την ανάδειξη των νοητικών δεξιοτήτων ως βασικού εργαλείου επίλυσης των πολυποίκιλων ανθρωπίνων αναγκών.

Αποτέλεσμα της αντιμετωπίσεως αυτής αποτελεί η απογοήτευση και η παθητικότητα των ανθρώπων, κυρίως όμως των μαθητών μας. Τα νεανικά τους όνειρα και οι ευγενείς τους πόθοι προσαρμόζονται γρήγορα και βίαια στην αναγκαιότητα πρόσκαιρης ακαδημαϊκής επιτυχίας, η οποία δεν μπορεί να εξασφαλίσει πλέον ούτε την στοιχειώδη επιβίωση. Ως συνέπεια αυτού του γεγονότος γινόμαστε όλοι μάρτυρες πρωτόγνωρης νεανικής καταθλίψεως, ιδιότυπης εξαρτήσεως από τις ηλεκτρονικές συσκευές και εξάρσεως παραβατικών συμπεριφορών κάθε είδους.

Οι τρεις Ιεράρχες έζησαν στο παρελθόν, με τη ζωή και το έργο τους όμως απαντούν στα αδιέξοδα του παρόντος και μας καλούν στην υλοποίηση του οράματος ενός φωτεινότερου μέλλοντος. Η εποχή τους, όπως και η δική μας, υπήρξε περίοδος μεγάλων ανατροπών και μεταβάσεως σ’ ένα διαφορετικό κόσμο. Η σκέψη τους όμως υπήρξε συνθετική. Εντόπισαν τους θησαυρούς του παρελθόντος, απορρίπτοντας παράλληλα όλα εκείνα τα στοιχεία της δεισιδαιμονίας και της πλάνης, που δεν ήταν πλέον σε θέση να απαντήσουν σε βασικά ερωτήματα της ανθρώπινης υπάρξεως. Μαθήτευσαν σε κάθε πεδίο της τότε επιστήμης, παρέμειναν όμως πάντα σταθεροί αναζητητές του βαθύτερου νοήματος της ζωής. Καλλιέργησαν με συνέπεια τον νου και την ψυχή τους, διατήρησαν όμως διαρκώς στραμμένη τη ματιά τους στις ανάγκες της κοινωνίας, μετατρέποντας τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους σε εργαλεία αγάπης και αλληλεγγύης.

Ο Μέγας Βασίλειος υπήρξε αληθινός πανεπιστήμων και αναδείχτηκε κορυφαίος ερευνητής θεωρητικών και θετικών επιστημών. Συγχρόνως, αναδείχτηκε ιδρυτής ενός τεράστιου φιλανθρωπικού έργου.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος καλλιέργησε σε υπέρτατο βαθμό την λογική σκέψη και την γλωσσική διατύπωση. Παράλληλα, η αγάπη του, κυρίως προς τους νέους, τον κατέστησε έναν από τους κορυφαίους παιδαγωγούς.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος αφομοίωσε δημιουργικά όλη την σοφία των Αρχαίων Ελλήνων και συνδύασε την γνώση με την καλλιτεχνική έκφραση και ευαισθησία. Αυτό όμως δεν τον εμπόδισε να αναλώσει τη ζωή του στην πνευματική και υλική στήριξη του ποιμνίου του.

Αυτός ο συνδυασμός λόγων και έργων τους καθιστά πρότυπα και σήμερα. Ως στυλοβάτες της Ελληνορθόδοξης παράδοσής μας, μας προτείνουν την αγιότητα της ζωής ως προϋπόθεση αληθινού ανθρωπισμού, στηριγμένου στην πίστη προς τον Θεό και στην αγάπη προς όλους αδιακρίτως. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η γνώση θα επανεύρει το βαθύτερο νόημά της και το σχολείο θα μεταβληθεί σε χώρο υπαρξιακής ολοκληρώσεως, πνευματικής καλλιέργειας και καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Αγαπητοί μας εκπαιδευτικοί,

Οι καιροί απαιτούν τη συνεργασία όλων μας, προς όφελος των παιδιών μας και της κοινωνίας μας. Ως ποιμαίνουσα Εκκλησία, με αφορμή τον εορτασμό των εφόρων της παιδείας μας τριών Ιεραρχών, σας διαβεβαιώνουμε πως ευρισκόμεθα με όλες μας τις δυνάμεις στο πλευρό σας, αρωγοί σε κάθε σας ανάγκη.

Στις προσπάθειές σας για την εκπλήρωση των κοινών μας στόχων εν μέσω αντίξοων συνθηκών, οι οποίες απαιτούν θυσιαστικό φρόνημα και υπέρβαση δυνάμεων, προσευχόμεθα με θέρμη, ώστε το παράδειγμα των τριών μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας μας να σας εμπνέει και να σας ενισχύει.

Με πατρική αγάπη και θερμές ευχές

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

Jan 31st, 2017
Next Page »